Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Nazlı Karakullukçu Çebi, mevsim geçişlerinde çocuklarda sık görülen ishale dair bilgiler paylaşıyor. En yaygın nedeni virüsler olan ishal, özellikle bu dönemde daha sık gözlenir ve sulu dışkı ile birlikte ateş, kusma, karın ağrısı ve iştahsızlık gibi bulgular eşlik edebilir. Mikrobun bulaştığı yiyecek- içecek veya kontamine ellerin ağıza götürülmesiyle oluşan enfeksiyonlar, bakteriyel veya paraziter kaynaklı ishallerden ayrışır; virüs kaynaklı durumlar ise temas yoluyla kolaylıkla yayımlabilir. Özellikle küçük bebeklerde ateş ve kusma mevcutsa aileler için çocuk doktoruna başvurmak önem taşır.
İçerikte önemli bir not: Belirtiler genellikle bir veya iki gün sürebilir ve kusma eşlik eden hafif ishalle başlayıp, birkaç gün süren şiddetli ve bol sulu dışkıya dönüşebilir. En sık ifade edilen durum, 24 saat içinde en az üç kez yumuşak veya sulu dışkılamadır.
Kriz belirtileri arasında ani başlangıçlı ishalin yanı sıra yumuşak veya sulu dışkılama, karın ağrısı atakları ile rahatsız eden bulantı-kusma, yüksek ateş ve başa/kas ağrısı yer alır. Ortalama olarak ishal 3-5 gün sürse de bazı çocuklarda süreç uzayabilir; bağırsaklar normale dönene kadar dışkı kıvamı yumuşak olarak devam edebilir. Akut ishal sonrası bazı çocuklarda laktoz intoleransı geçici olarak gelişebilir ve süt ürünleri tüketimine dikkat etmek gerekebilir.
Dehidratasyon belirtileri arasında idrar çıkışında azalma, ağız kuruluğu, gözyaşında azalma ve göz kürelerinde çöküklük gibi bulgular öne çıkar; halsizlik ve huzursuzluk da izlenebilir. Şiddetli bulgular için acil tıbbi yardım gerekliliğini işaret eden uykuya meyillilik, soluk ya da mosmor/soğuk cilt, hızlı ve yüzeysel solunum gibi bulgular önemlidir.
Bol sıvı alımı ve beslenme konusuna gelince; evde sık aralıklarla bol su ve anne sütü ile desteklenen beslenme önerilir. Şekerli, yağlı, baharatlı ve yoğun salçalı gıdalardan uzak durulması; yağlı gıdalar, meyve suları ve yüksek şekerli içecekler ishali artırabilir. İshale yönelik ilaçlar doktor onayı olmadan kullanılmamalı; probiyotikler ise eşlik eden semptomları azaltmada destek olarak kullanılabilir. Özellikle bir yaşın altında çocuklarda kanlı ishal, sürekli kusma, ağızdan beslenememe, uyuşukluk, aşırı halsizlik, ağız kuruluğu ve ciddi idrar azalması mevcutsa hemen çocuk doktoruna başvurulmalıdır ve gözetim altında tutulmalıdır.
