Kadın hastalıkları ve tüp bebek alanında uzman Prof. Dr. Yusuf Aytaç Tohma, meme kanserinin erken teşhisinin tedavi başarısını ve yaşam süresini belirleyen kritik bir faktör olduğuna dikkat çekti. Düzenli hekim kontrollerinin ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayan Tohma; memedeki kitle, meme başında akıntı veya deri değişiklikleri gibi bulguların hastalığın habercisi olabileceğini ifade etti. Ayrıca erken yaşta regl başlangıcı, geç menopoz, kilolu olmak ve ailesel meme kanseri öyküsünün bulunması gibi risk faktörlerinin tarama ihtiyacını artırdığını söyledi. Erken evre meme kanserinin çoğunlukla belirti vermeden saptanabildiğini belirtirken, tarama programlarına düzenli katılımın hayati öneme sahip olduğuna vurgu yaptı.
Görülen tedavilerin, kanser hücrelerini hedef alırken aynı zamanda üreme hücrelerini de etkileyebileceğini belirten Tohma, kemoterapi ve radyoterapinin yumurta rezervini azaltabileceğini ve üreme dokularında adhezyon gibi kalıcı etkiler bırakabileceğini ifade etti. Tedavi süresince ve sonrasında doğurganlığın korunmasına odaklanmanın önemine işaret eden uzman, tedavi öncesi yumurta veya embriyo dondurma işleminin, hastaların doğurganlık haklarını güvence altına almak için en etkili yol olduğunu kaydetti. Özellikle tedavinin tamamlanmasından yaklaşık iki yıl içinde gebelik planlamasının mümkün olabileceğini belirtti.
Yaş ve tedavi süreci doğurganlığı etkileyen önemli faktörlerdir. Genç yaşlarda dondurulan üreme hücreleri, tüp bebek tedavilerinde daha yüksek başarı sağlayabilir. Hastalar, patoloji raporları ve üç hekim imzalı kurul onayıyla yasal olarak yumurta dondurma işlemini gerçekleştirebilir; bu hücreler beş yıl süreyle saklanabilir ve gerekirse bu süre uzatılabilir. Sadece cerrahi operasyon geçiren ve radyoterapi/kemoterapi almayan hastalarda üreme kapasitesinde belirgin bir azalma olmayabilir. Ancak tedavi sürecinde dondurma yapılmadıysa sonrasında yumurta rezervinin düşmesi nedeniyle tüp bebek başarısında düşüş görülebilir. Bu nedenle, üreme sağlığını koruyucu yöntemler hakkında kadınların bilinçlendirilmesi büyük önem taşır.
“DONDURULAN ÜREME HÜCRELERİ GÜVENLE SAKLANABİLİYOR” şeklinde vurgulanan görüş, üreme sağlığını koruma amacıyla yapılan yumurta ve embriyo dondurma işlemlerinin giderek yaygınlaştığını gösteriyor. Bu işlemlerin başarıyla uygulanabilmesi için deneyimli uzmanlar ve yüksek teknolojili embriyoloji laboratuvarlarının gerekli olduğu belirtiliyor. Tohma buna ek olarak, dondurma sırasında vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma yönteminin kullanıldığını ifade etti; hücrelerin dakikalar içinde -196°C seviyesiyle saklanması, gerektiğinde ise çözülüp tüp bebek tedavisine başlanması planlanıyor. Embriyo dondurulan hastalarda ise uygun zamanda transfer gerçekleştirilerek gebelik elde edilebiliyor. Sonuç olarak, meme kanseri tanısının otomatik olarak üreme potansiyelinin tamamen kaybı anlamına gelmediğini söyleyen Tohma, erken farkındalık, uygun zamanlı üreme hücresi dondurma uygulamaları ve multidisipliner yaklaşımların kadınların hem sağlığına kavuşmasını hem de ilerleyen dönemde anne olma şansını korumasını sağladığını belirtti.”
