Ülkemizde Kalp Sağlığı üzerine yapılan dikkat çekici açıklamalarda, Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Arif Oğuzhan Çimen kalp hastalıklarının küresel ölçekte ne kadar yaygın olduğuna dikkat çekti ve Türkiye’de ölüm nedenleri arasında bu hastalıkların payının yüksek olduğunun altını çizdi. Her yıl yaklaşık 17 milyon kişi kalp ve damar hastalıkları nedeniyle kaybediliyor; ülkemizde ise ölümlerin yaklaşık yüzde 40’ı bu rahatsızlıklar tarafından tetikleniyor.
Kalp hastalıklarının ana görünümleri arasında, damarların tıkanması veya daralmasıyla kendini gösteren koroner arter hastalığı, kalp kasının zayıflaması sonucu ortaya çıkan kalp yetmezliği ve kalp ritmindeki bozukluklar sayılabilir. Belirtiler arasında göğüs ağrısı, nefes darlığı, bacaklarda ödem, çarpıntı ve bayılma gibi bulgular yer alabilir.
Ailede erken yaşta görülen kalp hastalıkları konusunda ise risk faktörleri konusunda şu şekilde özetledi: Erkeklerde 45, kadınlarda 55 yaşından sonraki dönemler, aile öyküsü ve geleneksel riskler olarak sigara, diyabet, yüksek tansiyon, kolesterol gibi durumlar önemli rol oynar. Ayrıca fiziksel hareketsizlik, obezite, stres ve uyku bozuklukları gibi geleneksel olmayan riskler de dikkatle izlenmelidir.
Genç yetişkinlerde kalp hastalığı riskinin giderek arttığına değinen doktor:
- Eskiden gençlerde koroner kalp hastalıkları oranı daha düşüktü; şimdi yaklaşık %20’lere kadar yükselmiş durumda.
- Gençlerde olaylar, plak çatlaması veya yırtılmasıyla yaşanabilir ve bu, yetişkinlerdeki tabloya göre daha ani olabilir.
Yaşam tarzı değişiklikleri ve risk azaltıcı adımlar arasında fiziksel aktivite eksikliği, sigara kullanımı ve sağlıksız beslenme gibi etkenler öne çıkıyor. Çimen, düzenli egzersizin kalp sağlığını güçlendirdiğini ve kan basıncını düşürerek damar sertliğini azaltabileceğini belirtti. Haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik egzersiz öneriliyor; yürüyüş, koşu ve bisiklet buna örneklerden sadece birkaçıdır.
Sağlıklı beslenmenin önemiveteran bir diyet yaklaşımı olan Akdeniz tarzı beslenme, kalp sağlığı için sıkça tavsiye edilir. Günde beş porsiyon meyve ve sebze hedeflenmeli, fazla işlenmiş gıdalardan uzak durulmalı ve lif açısından zengin gıdalar tercih edilmelidir. Balık, zeytinyağı ve yeşil çay da kalbi koruyan besinler arasındadır. Aşırı doymuş yağlardan ve tuzdan uzak durulması, riskleri düşürecektir. Yine ölçülü tüketimle doğal besinler kardiyovasküler için uygundur.
Erken teşhisin önemi ise check-up programlarının düzenli olarak yapılmasıyla bağlantılıdır. Erken tanı, tedavinin başarısını artırır ve yaşam kalitesini yükseltir. Kalp krizi riskini azaltmaya yönelik temel öneriler arasında Akdeniz diyetine sadık kalmak, bol zeytinyağı tüketimi, uyku düzeni, lifli gıdalar ve doğal besinlerle beslenmek sayılabilir. Stresle başa çıkmak ve yürüyüş gibi basit aktiviteler de önemli rol oynar.
Özetlemek gerekirse, kalp hastalıklarını önlemek ve mevcut durumu kontrol altında tutmak için tütün ürünlerinden kaçınmak, ideal kilo ve sağlıklı beslenme hedeflemek, düzenli egzersiz yapmak, tansiyon ve kolesterol düzeylerini dengede tutmak ve erken teşhis olanaklarını kullanmak temel stratejiler arasında yer alır.
Son olarak, erken teşhis ve yaşam tarzı değişiklikleri ile kardiyovasküler hastalıkların seyrinde olumlu ilerlemeler kaydedilebilir; bu yüzden bireylerin kendi sağlık durumlarını yakından takip etmesi ve gerektiğinde uzman görüşüne başvurması önemlidir.
