Adet döneminde sık görülen sancılar, çoğu kadında hafif veya orta düzeyde olabilir. Ancak bazı kadınlarda ağrı sürekli ve şiddetlenerek devam edebilir; bu durum günlük yaşamı ve işlevselliği olumsuz yönde etkileyebilir. Bu tür ağrılar her zaman normal değildir ve dikkat gerektirir.
Endometriozis ise hormonlara bağımlı bir hastalık olarak öne çıkar ve adet dönemindeki hormonal değişikliklerle ağrı daha da belirginleşir. Her ay tekrarlayan ve giderek artan sancılar, endometriozisin en yaygın bulgularından biridir. Bu duruma ek olarak cinsel ilişki sırasında ağrı ve bağırsak düzeninde bozulmalar da görülebilir. Çoğu durumda normal adet sancısına göre ağrı, adet bitiminde geçmez ve bazı hastalarda ağrı kesicilere yanıt vermeyebilir.
Aile Öyküsü ve Risk Faktörleri Endometriozisin, özellikle 18–50 yaş arasındaki kadınlarda sık görüldüğü aktarılır. Aile öyküsü ise bu hastalığın ciddi bir risk faktörüdür; annede, kardeşte veya teyzede endometriozis olan kadınlar daha yüksek risk altında olabilirler. Tanı koymak bazen gecikebilir; hastalar genelde şiddetli ağrılarını normal adet sancısı olarak algılayabilir. Bu nedenle öykü, fizik muayene, ultrason ve MR gibi tetkiklerin ardından kesin tanı laparoskopi ile konulur.
Tedavi ve Yönetim Tedavi, hastanın yaşı, çocuk isteği ve semptomların ciddiyetine göre planlanır. İlaç tedavisiyle pek çok hastanın ağrısı azalır ve yaşam kalitesi artar. Çikolata kisti durumunda ise cerrahi tedavi gerekebilir. Kapalı yöntem olan laparoskopiyle endometriozis odakları çıkarılır ve yapışıklıklar açılır. Ağrı kesicilere yanıt vermeyen yoğun sancılar veya ağır kanamalar ile sosyal yaşamı etkileyen durumlar mutlaka jinekoloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
