Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği bölümünden geçen yıl ayrılan Samet Can Akbulut, sağlık meslek lisesi kökenli geçmişiyle Araştırma Hastanesi endocrinoloji servisinde hemşirelik görevi yürütüyor. Lisans bitirme projesi kapsamında, Tip 1 diyabet hastalarının günlük yaşamlarında karbonhidrat sayımını ve insülin dozunu kolaylıkla hesaplayabilmeleri için pratisyen hekim Hümeyra Ören ile iş birliği yapıldı. Proje danışmanlığını fakültenin Bilgisayar Mühendisliği öğretim üyesi Doç. Dr. Deniz Dal üstlendi ve yapay zeka destekli mobil uygulama olan DiaAssist geliştirdi.
Tip 1 diyabetliler, besinlerin fotoğrafını uygulamaya yükleyerek karbonhidrat miktarını anında görebiliyor; matematiksel hesaplamaya gerek duymadan yapay zeka yardımıyla sonuçlar elde ediliyor. Bu sayede hastaların insülin dozunu önceden planlaması mümkün hale geliyor.
PROJE TEKNOFEST’TE ÜÇÜNCÜLÜK çerçevesinde TÜBİTAK’ın 2242 kodlu Üniversite Öğrencileri Araştırma Proje Yarışmaları sağlık kategorisinde Türkiye üçüncülüğü elde edildi. Dal, karbonhidrat değerlerinin her öğünde manuel hesaplanmasının zorluğunu vurgulayarak şu değerlendirmeyi paylaştı:
“Günlük ve öğün sayısına göre karbonhidratı bir kaynaktan bulmak ve insülin dozunu hesaplamak karmaşık olabilir. Bunu tamamen yapay zeka ile otomatikleştirmek hedefimizdi ve başardık. Uygulama, kullanıcının öğünün fotoğrafını yüklemesiyle karbonhidrat değerini otomatik olarak belirliyor; insülin dozu ise arka planda matematiksel formüllerle hesaplanıp ekranda gösteriliyor.”
Dal, uygulamanın Android ve iOS platformlarında sorunsuz çalışacağını belirterek, literatürde benzer bir otomatik hesaplayıcı bulunmadığını kaydetti. “Mobil teknolojileriyle geliştirilen DiaAssist, kullanıcı dostu bir deneyim sunuyor ve yazılımın daha geniş kitlelere ulaşması hedefleniyor. Patent başvurusu ile projemizi tescil ettirmek istiyoruz.” dedi.
“KAN ŞEKERİ DEĞERİNİ GİRİYOR VE İNSÜLİN DOZU EKRANDA GÖRÜNÜYOR” şeklinde özetlenen çalışma sürecinde Akbulut, endokrinoloji servisindeki diyabet hastalarının insülin dozlarını ayarlamada karşılaştıkları zorlukları şu sözlerle aktardı: karbonhidrat sayımının teferruatlı olduğu ve sürecin pratikte zorlu bir yapıya sahip olduğunun altını çizdi. Yapay zeka destekli mobil uygulama ile manuel hesaplama süreci artık daha erişilebilir hâle geldi. Akbulut, yemeğin fotoğrafını çektikten sonra yapay zekanın analiz yapıp karbonhidrat değerlerini belirlediğini ve ardından kullanıcı kan şekeri değerini girdikten sonra uygun insülin dozunun ekranda göründüğünü ifade etti. Bu sayede, özellikle okuryazarlık ve dört işlem becerisi sınırlı olan kullanıcılar için büyük bir kolaylık sağlanıyor.
