İstanbul ve çevresine yakın üretim bölgelerinde zeytin hasadı sürüyor; bazı alanlarda kuraklık nedeniyle kayıplar dikkat çekiyor. TÜİK’in ilk tahminleri toplam rekolte kaybını yüzde 40 olarak öngönerken, saha çalışmaları bu kayıp oranını önceki sezona göre yaklaşık yüzde 35 olarak gösteriyor. Kuraklık yaşayan bahçelerde ise zararlar daha da yüksek; bazı alanlarda kayıp oranı %80’e varabiliyor. Geçen yıl yüksek üretimin ardından stokların bulunduğu düşünülüyor; ancak bu yıl artan maliyetler ve düşen fiyatlar üreticileri zor durumda bırakıyor. Yeni sezon ilerlerken zeytindaki gelişmeleri ele alıyoruz.
Rekolte nasıl şekillenecek? Son iki yıldır rekolte açıklamalarında Tarım ve Orman Bakanlığı rol oynuyor. Önceden Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) bu görevi yürütürdü. Sahadaki kontroller ve il/ilçe seviyesindeki veriler ışığında bu sezonun rekolte tahmini açıklandı. 2025-2026 sezonunda toplam 2 milyon 450 bin ton zeytin elde edilmesi öngörüldü. UZZK Başkanı Mustafa Tan, toplamda önceki sezona göre yaklaşık %35 kayıp beklediklerini söyledi. Tahmin edilen bölüşümde sofralık zeytin geçen yılki rakama yakın 740 bin ton olarak hesaplandı ve bu yıl zeytinyağı üretiminin de 310 bin ton düzeyinde olacağı belirtildi.
‘Yok yılı’ etkisi ve var-yok farkı Zeytinde ağaçlar bir yıl daha verimli olurken bir sonraki yıl düşüş yaşanıyor; ancak son dönemde var-yok farkı arasındaki farkın kapanmaya başladığı gözleniyor. 15 yıl önce 90 milyon olan geleneksel ağaç sayısının bugün 200 milyona ulaştığı ifade edilerek bu durumun verim dengelerini etkilediği vurgulandı.
Ayvalık’ta farklı tablo Bölgede bazı bahçeler kuraklıktan zarar görürken bazı üreticiler daha iyi verim elde ediyor. Sabuncugil ailesinin temsilcisi Deniz Sabuncugil, geçen sezona göre ürünün yaklaşık %30’unda kaldığını, fiyatların düşüklüğünün ise üreticiler için ek bir mali yük oluşturduğunu belirtti. Ayvalık Ticaret Odası Başkanı Ali Uçar ise zeytinyağı için yaklaşık 250 bin tonluk bir rekolte öngördüklerini ve önceki sezondan yaklaşık 200 bin ton civarında stok bulunduğunu, iç pazar ve ihracat için arz sıkıntısı olmayacağını ifade etti.
Antalya’daki iklim etkisi Antalya’da iklim koşulları nedeniyle rekoltesin yaklaşık %30 oranında düşebileceği yönünde öngörü var. ATB Başkanı Ali Çandır, bu sezon 55-60 bin ton zeytin ve 7-8 bin ton zeytinyağı üretimi beklediklerini söyledi. Ayrıca Orhangazi, İznik, Nilüfer, Mudanya, Osmangazi, Kestel, Karacabey, Mustafa Kemalpaşa ve Gemlik Ziraat Odaları başkanları zeytin üretim maliyetlerini paylaştı; sofralık zeytinin kilogram maliyetinin 93.80 TL civarında olduğu belirtildi.
Manisa’nın Alaşehir ilçesinde 2025 ürün sezonu için sofralık zeytin hasadı ve alımları başlamış durumda. Duble olarak adlandırılan iri kalibreli zeytin için alıcılar 125 TL üzerinden teklif veriyorlar. İlçede yaklaşık 80 bin dekar arazide zeytin yetiştiriliyor.
