Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) devlet katkısından en üst seviyede faydalanabilmek için geri sayım sona ermek üzere. Aralık sonuna kadar devlet katkısının üst sınırına ulaşma hakkı kullanılabilir durumda. Bu yıl aylık yaklaşık 26 bin lira ödeyen bir katılımcı, yıllık 312 bin liraya ulaşırken devlet katkısı olarak 93 bin 618 lirayı talep edebiliyor. Yılın son ayında ek katkı payı yatırımı yapanlar, bütçelerini elverişli kıldıklarında bu haktan yararlanma imkanlarını artırabilirler. BES’te her aylık katkı payına devlet yüzde 30 katkı sağlar. Örneğin aylık 3 bin lira yatıran bir kişi, devlet olarak 1 bin lira katkı elde eder.
Son ayda bu avantajdan faydalanmak için neler yapılmalı ve hesaplama nasıl işler? Sistem genel olarak şu şekilde işliyor: Emeklilik şirketleri tarafından iletilen veriler, Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) tarafından işlenir. Katkı payının yüzde 30’u devlet katkısı olarak hesaplanır ve sözleşmeye yansır. Devlet katkısının hak edilmesi, sistemde kalınan yıllar ile ilişkilidir.
1- Yılın son günlerinde neden üst limitten faydalanmak önemli? Aylık ödeme miktarı brüt asgari ücret sınırını aşmıyor; devlet de o tutar üzerinden üst limit katkısını verir. Bu yıl için aylık 26 bin lira, yıllık 312 bin liraya ulaşan bir katılımcıya 93 bin liraya kadar devlet katkısı sağlanabilir. Son ayın katkı oranı bu nedenle belirleyici oluyor.
2- Üst limit nasıl hesaplanır? Devlet katkısının üst limiti, yıllık brüt asgari ücrete göre belirlenir ve katkı payı ile destek payı art arda bu oranda yükselir. Yıllık artışlara paralel olarak devlet katkısı tutarı da büyür.
3- Üst sınıra ulaşmasam bile aralıkta yüksek katkı alınabilir mi? Evet. Yıl boyunca daha düşük ödeme yapanlar da aralıkta yüksek katkı elde edebilir. Toplam ödenen katkı üst sınıra ulaşmasa bile, aralıkta 100 bin lira ödeme yapan biri %30’luk devlet katkısını alabilir.
4-OKS ve BES içinde iki farklı sözleşme varsa avantajlar nasıl olur? Otomatik Katılım Sistemi (OKS) tarafındaki katkılar ile BES ödemeleri farklı sözleşmeler olarak yürür. Yıl boyunca her iki sözleşmeden de devlet katkısı alınabilir; 2025 için ayrı ayrı 93 bin liraya kadar devlet katkısı mümkün olur.
5- Eş ve çocuklar adına yapılan BES katkıları da aynı hakka sahip mi? Evet. Eş, çocuk ve onların adına yapılan ödemeler ayrı kişilere yönelik olduğundan, her biri için ayrı ayrı yüksek devlet katkısı alınabilir.
Sistem nasıl işler? BES gönüllü katılımcı sayısı 22 yılda 10 milyonu aştı. BES fonları, otomatik katılım sistemiyle bugün 2 trilyon liraya yaklaşan hacmiyle Türkiye’nin uzun vadeli yatırım kaynaklarının önemli bir parçası haline geldi. Sözleşmelere aylık ödeme yapan bireysel veya grup katılımları üzerinden ödenen katkı paylarının yüzde 30’u devlet katkısı olarak verilir. Devlet katkısı, sözleşmeye tutar olarak yansır ve hak edilmesi, katılımcının sistemde kaldığı yıl ve yaş ile doğru orantılıdır.
Sistemden erken çıkışta stopaj uygulanır; bu kesinti, getiriden yapılır ve toplam birikimden ziyade getirinin hesaplanmasıyla belirlenir. Erken çıkışta kesinti, çıkış anındaki toplam birikimden değil, getiriden hesaplanır.
