Fındık üretiminde yeni sezonun başlangıcıyla birlikte, özellikle ağustos ayı itibarıyla hasat çalışmalarına hız verildi. Bu yıl, kahverengi kokarca zararlısına karşı yürütülen mücadeleler başarıyla sonuçlanırken, bölgedeki üretim kayıplarını yüzde 70-80 oranında azaltmayı başardı. Son dönemlerde yaşanan yüksek sıcaklıklar ve yağışsız hava koşulları, özellikle Batı Karadeniz bölgesinde verim kaybını artırmakta olup, üreticiler ve paydaşlar bu duruma karşı önlemlerini sıklaştırıyor. Önceki sezonlarda zirai don olaylarının ciddi etkisiyle karşılaşan bölge, bu yıl ise don hasarını büyük ölçüde atlatmış olsa da, düşük rekolte ve artan maliyetler nedeniyle fiyat beklentileri yükseliyor.
Rekolte tahminleri, ilgili kurullar tarafından 460 bin ton olarak belirlenmiş olsa da, sahadan gelen güncel veriler üreticilerin yaklaşık 400 bin ton seviyesinde bir rekolte öngördüğünü gösteriyor. Bu durumda, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) açıklayacağı alım fiyatlarının en az 250 lira olmasını talep eden üreticiler, fiyatların 250-300 lira aralığında olmasını bekliyor. Üreticiler, özellikle son yıllarda fiyat belirlemede söz hakkını kendilerinin kullanması gerektiği görüşünde olup, “Fındığın fiyatını üretici belirlemeli” sloganını benimsiyorlar. Bu talep, hem maliyetlerin yükselmesi hem de üretimin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıyor.
Üretici ve Uzmanların Görüşleri
Ordu’dan Ziraat Mühendisi Haluk Şensoy yaptığı açıklamada, 2025 yılı için 1 kilogram fındığın üreticiye maliyetini yaklaşık 222 TL olarak hesapladı. Şensoy, zirai don olayının ülke genelinde ciddi kayıplara yol açtığını ve özellikle Ordu’da yaklaşık 2 milyon 226 bin dönüm fındık arazisinin bulunduğunu belirtti. Bu alan üzerinden yapılan hesaplamalar, bu yıl dönüm başına ortalama 27 kilogram ürün alınabildiğini ve bu oranın düşük rekolteye işaret ettiğini gösteriyor. Dolayısıyla, maliyetlerin artmasıyla birlikte üreticinin karşılaşacağı finansal zorluklar da büyüyor.
Bahçe bakımı ve sürdürülebilirlik ise, fındık üretiminde yüksek öneme sahip. Dünya genelinde toplam 741 bin hektar alanla birinci sırada yer alan Türkiye, fındık pazarında önemli bir paya sahip. Türkiye’yi sırasıyla İtalya, Azerbaycan, ABD ve Gürcistan takip ediyor. Son yıllarda Azerbaycan ve ABD’de görülen üretim artışları, rekabeti artırırken, özellikle ABD’nin genişleyen dikim alanlarıyla gelecekte büyük rakip olabileceği öngörülüyor. Türkiye’de ortalama yıllık rekolte 550 bin tona kadar gerilerken, toplam üretimin yaklaşık 750 bin ton civarında olduğu tahmin ediliyor. Bu kayıpların temel nedenleri arasında iklim değişiklikleri ve zararlıların etkisi büyük yer tutuyor.
Fındıkta sürdürülebilir rekabet ve bakımın önemi her geçen gün daha da artarken, üreticilerin zararlı mücadeleleri ve bahçe bakımlarına gösterdikleri özen, hem kalite hem de verimlilik açısından kritik hale geliyor. Yıllık bakım dönemleri ve zararlılarla etkin mücadele, fındık bahçelerinin sürdürülebilirliği için vazgeçilmez unsurlar arasında yer alıyor. Bu bağlamda, üreticilerin bilinçli ve düzenli bakım yapması, yeni nesil tarım teknolojileri ve entegre zararlı yönetimi uygulamalarıyla destekleniyor. Ayrıca, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla, bölgesel ve uluslararası ölçekte önleyici çalışmalar ve bilinçlendirme faaliyetleri hız kazanıyor.
