Resmi kaynaklara dayandırılan bilgilere göre, Avrupa Birliği (AB) ile Türkiye arasındaki mali ilişkiler ve sağlanan fonlar detaylı bir şekilde ortaya konuluyor. AB Başkanlığı’nın ve Bakanlıkların verilerine göre, Türkiye’nin adaylık sürecinden itibaren toplamda yaklaşık 10 milyar euro tutarında fon, «katılım öncesi yardım aracı» kapsamında Türkiye’ye tahsis edilmiştir. Bu fonlar, Türkiye’nin Avrupa müktesebatına uyum sağlaması ve reformları desteklemek amacıyla gerçekleştirilen çeşitli proje ve programlar aracılığıyla kullanılmıştır. Özellikle, 2014-2024 yılları arasında toplam tahsisat tutarının 4 milyar euro olduğu ve bunun önemli bir bölümünün hibe niteliğinde olduğu belirtiliyor.
Hibe olarak sağlanan bu fonlar, Türkiye’nin yasal ve idari uyumunu desteklemek, sivil toplum kuruluşlarının gelişimini teşvik etmek ve çeşitli alanlarda reformları hızlandırmak amacıyla kullanılmıştır. Ayrıca, bu fonların bir kısmı, Türkiye’nin Avrupa Birliği programlarına katılımını kolaylaştırmak ve projeleri finanse etmek için katkı payı ödemeleri şeklinde de kullanılmıştır. Bu bağlamda, toplam tahsisatın 775,5 milyon euro’luk kısmı, Türkiye’nin AB programlarına katkı payı ödemelerinde kullanılmıştır. Ayrıca, Avrupa Komisyonu tarafından yönetilen ve “Sivil Toplum Aracı” adıyla bilinen fonlar ise, toplamda 176,2 milyon euro tutarında bir kaynağı temsil ediyor ve sivil toplumun güçlendirilmesine yöneliktir.
İlginç Detaylar ve Bakanlıkların Payı
Yapılan açıklamalara göre, kalan tahsisatların büyük bir kısmı, Türkiye’deki çeşitli bakanlıklar ve kurumlar tarafından kullanılmaktadır. Bu kapsamda, en yüksek payı alan kurum, Tarım ve Orman Bakanlığı olmuştur. 2014-2023 döneminde, bu bakanlık toplamda 854,2 milyon euro tutarında fonu projelerinde kullanmıştır. Onu izleyen ikinci sırada ise, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bulunuyor ve bu bakanlık toplamda 423,6 milyon euro tutarında fonla projelerini desteklemiştir.
Diğer önemli paydaşlar arasında, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı 389,9 milyon euro ile üçüncü, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 344,3 milyon euro ile dördüncü, Dışişleri Bakanlığı-AB Başkanlığı 339,9 milyon euro ile beşinci ve İçişleri Bakanlığı 327,9 milyon euro ile takip etmektedir. Ayrıca, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 264,8 milyon euro, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 63,3 milyon euro ve Adalet Bakanlığı ise 40,5 milyon euro tutarında fon kullanmıştır. Bu rakamlar, Türkiye’de farklı bakanlıkların ve kurumların AB fonlarını projelerine entegre ederek, reform ve kalkınma çalışmalarını desteklediğini göstermektedir.
Özellikle, Avrupa Birliği Başkanlığı’nın yürüttüğü çeşitli programlar ve projeler çerçevesinde, 2014-2023 yılları arasında farklı dönemlerde toplam 40 milyon euro tutarında hibe desteği sağlanmıştır. Bu destekler, Sivil Toplum Diyaloğu Programı ve Türkiye-AB Şehir Eşleştirme Hibe Programı gibi projeler aracılığıyla gerçekleştirilmiş ve toplamda 311 proje hayata geçirilmiştir. Bu projeler, hem sivil toplumun güçlendirilmesini hem de şehirler arası işbirliğini teşvik ederek, Türkiye ve AB arasındaki ilişkileri pekiştirmeyi amaçlamaktadır.
