Resmi Gazete’de yayımlanan karar, yılbaşından itibaren yürürlüğe girecek şekilde esnafa belli bir kazanca kadar gelir vergisi muafiyeti sağlayan basit usul vergilendirme kapsamını yeniden yapılandırıyor. Buna göre, 17 büyükşehir daha bu düzenlemenin dışında bırakılarak, bu illerde de gerçek usulde vergilendirmeye geçilecek. Böylece her türlü ticaret erbabı, imalatçı, inşaat işiyle uğraşanlar, otomobil tamircileri ve servisler, lokanta – kafe – bar işletmecileri, 30 büyükşehirin tümünde ve nüfusu 30 bini geçen büyük ilçelerde gerçek usulde vergilendirilecek.
Büyükşehirlerde nüfusu 30 binin altındaki ilçelerde faaliyet gösteren taksi ve diğer şehir içi taşımacılık yapan mükellefler ile basit usul kapsamına giren diğer esnaf ise gerekli şartları taşıdıkları sürece basit usulden yararlanmayı sürdürecek. Ancak yeni düzenleme ile şehir içi yolcu taşımacılığı yapan taksi, dolmuş, minibüs ve otobüsler gibi mükelleflerin vergilendirilmesi, 1 Ocak 2026 itibarıyla büyükşehirlerin 30 bin üzeri nüfuslu ilçelerinde basit usulden çıkarılarak gerçek usule geçecek. Basit usulde vergiye tabi olan mükelleflerin kazançları ise gelir vergisinden istisna tutulacak ve bu kişiler yıllık gelir vergisi beyannamesi vermeyecek.
Gelir vergisi muafiyeti ve istisna kapsamı kapsamında basit usulde vergilendirilenler için 2024 yılı hasılatı 340 bin TL’ye kadar ve 2025 yılı için 480 bin TL’ye kadar olan kazançlar muafiyet kapsamında değerlendiriliyor. Ayrıca basit usulde çalışanlar defter tutma zorunluluğundan muaf tutulacak ve teslim ile hizmetler için KDV de uygulanmayacak. Kendi mülkiyetindeki işyerinde faaliyet gösterenlerin basit usulden yararlanabilmesi için yıllık emsal kira bedelinin büyükşehirlerde 55 bin TL’yi aşmaması gerekiyor. Örneğin; 2024 yılında 600 bin TL değerinde mal alıp 1 milyon TL’lik satış yapan ve yıllık 30 bin TL kira ödeyen bir esnaf basit usule tabi olarak gelir vergisi ödemeyecek.
Hedeflenen amaç bu değişiklikle vergi adaletinin sağlanması ve kayıtdışılığın azaltılmasıdır. Halen yürürlükte bulunan düzenlemede iki dükkan sahibi, büyükşehirlerde faaliyet gösterse de, biri gelir vergisinden muaf tutulurken diğeri vergi mükellefi olabiliyordu. Yeni yıldan itibaren bu konuda eşitlik sağlanmış olacak.
