Çin Başbakan Yardımcısı Li Qiaolong ve ABD Hazine Bakanı Janet Yellen başkanlığındaki heyetler, başkent Kuala Lumpur’da bir araya gelerek ticaret gerilimini azaltmaya yönelik görüşmelerin beşinci turunu yürütüyor. Taraflar, önceki tur görüşmeleriyle paralel olarak ikili ekonomik ve ticari konuları derinlemesine ele almayı hedefliyor.
Görüşmeler öncesinde, ABD ile Çin arasındaki ilişkilerin yakın bir süreçten geçtiğini hatırlatmakta fayda var. Geçtiğimiz aylarda karşılıklı ticaret politikalarında atılan adımlar ve stratejik yakınlaşma çabaları, karşılıklı güvenin yeniden tesis edilmesi yönünde önemli bir zemin oluşturuyor. Trump ile Şi Jinping’in 30 Ekim’de Güney Kore’de yapılacak APEC Zirvesi öncesi bir araya gelmesi planı de bu sürecin kritik bir dönemeç noktası olarak görülüyor.
Taraflar arasındaki gerilimin temelinde, ABD’nin tarife artışları ve teknolojiye yönelik kısıtlamaları ile Çin’in nadir toprak elementleri üzerindeki kontrolünü güçlendirme yönündeki adımları yer alıyor. Bu ortak gündem, ülkelerin ekonomik bağlarını ve küresel tedarik zincirlerini nasıl yönetecekleri bakımından önemli bir belirleyici olarak öne çıkıyor.
Tarife restleşmeleri konusu ise uzun süredir iki ülkenin masasında kilit rol oynamaya devam ediyor. ABD’nin başkanlığı döneminde yürütülen gümrük vergisi uygulamaları, Çin’in yanıtlarıyla karşılıklı bir gerilime dönüştü. 2 Nisan’da açıklanan ek gümrük vergileri ile başlayan süreç, tarafların karşılıklı olarak bu vergileri yeniden düzenlemesini gerektirdi. Ardından gümrük vergilerinin düşürülmesi yönündeki uzlaşma adımlarıyla ilk somut sonuçlar alınmıştı. Bu çerçevede, 10-11 Mayıs’ta Cenevre’de başlayan görüşmelerde yeni bir uzlaşı yakalanması hedeflenmişti.
İki ülkenin heyetleri, Londra’da (9-10 Haziran) ve Stockholm’da (28-29 Temmuz) süren tur görüşmeleriyle uzlaşı çerçevesini netleştirmeye çalıştı. Bu süreçte, geçici bir uzlaşmanın 90 gün daha uzatılması konusunda ortak bir paydada buluşuldu. Son olarak Madrid’de (14-15 Eylül) yapılan görüşmelerde, 10 Kasım öncesinde yeniden bir araya gelinmesi ve sürecin nasıl ilerleyeceğine dair planlar paylaşıldı.
