Cumhurbaşkanı ile ABD Başkanı Trump arasındaki temaslarda karşılıklı güven ve yapıcı diyalog ön planda. Görüşme son derece verimli geçti ve enerji alanında 100 milyar dolar hedeflenen ticaret hacmi üzerinde duruldu. Özellikle enerji sektörü bu hedefin kilit unsuru olarak öne çıktı.
Çeşitlendirme yaklaşımı bağlamında Türkiye’nin doğal gaz tüketim profili önemli: sanayi ve konut ihtiyaçlarıyla Avrupa’nın 4. büyük gaz tüketicisi konumundayız. Çevrede bulunan gaz kaynakları ve boru hatlarımız sayesinde arz güvenliğini güçlendirme yolları aranıyor. BOTAŞ gazlaştırma terminali üzerinden LNG arzı planlanıyor; böylece çeşitlendirme stratejisi daha da pekiştirilecek.
Son gelişmeler ve yanlış algılar konusunda bazı iddiaların yanlış anlaşılabildiğine dikkat çekiliyor. Kuzey Amerika’dan gelen LNG dalgası, ihracat ve üretimde 2,5 kat artış öngörüyor; bu durum fiyatları düşürebilir ve yeni seçenekler yaratabilir. Ülkelerarası mevcut sözleşmelerin toplam hacmi yaklaşık 143 milyar metreküp olarak belirtiliyor. Cumhurbaşkanı tarafından ifade edilen toplam tutarla hesaplandığında bazı rakamlar farklı görünebiliyor; bu farklar tartışmalara konu oluyor. Özellikle yeni anlaşmalar 2027 ve sonrasında daha da hayata geçecek.
ABD LNG’sinin satış potansiyeli şu şekilde işleyecek: beş adet LNG tesisi üzerinden gaz Türkiye’ye gelecek; BOTAŞ uluslararası bir ticaret ortağına dönüşümünü tamamlayacak ve gelen yüklerin yaklaşık yarısı ABD limanlarında işleme alınarak Türkiye’ye getirilecek. Türkiye’de kullanıma sunulabildiği gibi Avrupa’ya satış da yapılabilir. İstanbul’un enerji fiyatlarının belirleyici merkezi olması hedefleniyor. Satış opsiyonu BOTAŞ’ın kontrolünde olacak ve firmanın ticari yapılaşması bu kapsamda güçlendirilecek. Fiyat karşılaştırmaları ise farklı pazarlarda şu şekilde öne çıkıyor: Japonya’da 1000 metreküp gaz 413 dolar, Avrupa’da 404 dolar, Birleşik Krallık’ta 391 dolar ve ABD’de yaklaşık 103 dolar civarında.
Küresel tedarik ve Karadeniz gazı ile ilgili olarak 2027 sonrasına yönelik beklentiler arasında kendi üretim kapasitesinin artması ve Karadeniz gazının payının genişlemesi var. Karadeniz gazı uzun vadede 8 milyon haneye ulaşabilir seviyeye getirilmeye çalışılıyor. Bu süreçte yerli üretim kapasitesinin büyümesi öne çıkıyor.
Rusya’dan petrol temini konusunda ise özel sektör rol alıyor. Türkiye’de rafineriler ham petrol tedariki ve dağıtım şirketlerinin motorin gibi ürünleri temin etmesi işleyişin yönünü belirliyor. Bu alanda kurumsal çerçevede devlet kurumu olan BOTAŞ’ın doğrudan bir karar merkezi olmadığı ve özel sektörün kararlarının belirleyici olduğu ifade ediliyor. Rafineriler, Kerkük petrolünün verimliliğine göre dizayn edilmiş durumdalar; bu durum yakın tedarik coğrafyasının teknik ihtiyaçlarıyla şekillenmiş görünüyor.
