Türkiye’de son yıllarda altın üretimi önemli ölçüde artış gösterdi. 2020 yılında 42 tonla Cumhuriyet tarihi rekoru kırılırken, Erzincan’ın İliç ilçesindeki Çöpler Madeni’nde 2024 Şubat’ında yaşanan toprak kayması nedeniyle üretim durduruldu ve yıllık toplam üretim 32 tona geriledi. Meclis Araştırma Komisyonu Taslak Raporu, madenin tekrar devreye alınması için güvenlik denetimlerinin, çevresel tedbirlerin ve üretim yönteminde yapılacak değişikliklerin altını çiziyor.
Çevresel güvenlik projelerinin devreye alınması gerekliliği, Türkiye’nin yıllık altın üretiminin yaklaşık dörtte birini sağlayan Çöpler Altın Madeni için yeni bir güvenlik çerçevesi oluşturuyor. Anagold Madencilik Genel Müdür Yardımcısı Ali Sert, yaklaşık altı aydır hazır olduklarını ve Meclis Taslak Raporu’nda belirtilen güvenlik önlemlerinin yanı sıra çevresel güvenlik uygulamalarını da hayata geçirdiklerini açıkladı. 13 Şubat 2024’teki olay sonrası koordineli çalışmalar ve bilimsel rehberlik eşliğinde çok yönlü tedbirler uygulanıyor.
Üretim yönteminde ise önemli bir değişiklik yapılarak klasik yığın liç süreci terk edildi. Madene uygulanacak yeni yöntem, günümüzde dünyada sınırlı sayıda bulunan ve Türkiye’de sadece Çöpler’de bulunan sülfürli cevher zenginleştirme tesisiyle desteklenecek. Bu yenilik, yerel ve ulusal ekonomiye katkı açısından kritik bir adımdır.
Yaklaşık 3 milyar dolar yatırım gerektiren bu kapalı devre ve ileri teknolojili sistem, güvenlik ve çevre açısından daha kontrollü bir üretim sağlıyor. Sert, bu yatırımın yalnızca maliyetinden değil, uzun vadeli verimlilik ve güvenlik avantajlarından da söz etmiştir.
Yeni üretim sistemi ve çevre güvenliği açısından sülfit tesisinin hayata geçirilmesiyle üretimin sürdürülebilirliği hedefleniyor. Üretim metodu şu şekilde özetlenebilir:
- – Sülfit tesisi, altının kimyasal olarak serbest olmadığı kompleks cevherlerin işlenmesi için uygun bir yöntem sunar.
- – Kapalı sistemler sayesinde iş güvenliği en üst düzeye çıkarılır ve süreçler otomasyonla yönetilir.
- – Çevreye verilen zarar minimuma indirilir; toprak ve su kirliliği riski büyük ölçüde azaltılır.
- – Su geri kazanımı ve enerji verimliliği öncelik taşır; modern otomasyonla süreçler takip edilir.
- – Altın geri kazanım oranı yüksek olduğundan arz güvenliği açısından değerli bir alternatif oluşturur.
- – Yatırım maliyeti yüksek olsa da uzun vadede sürdürülebilirlik ve verimlilik sağlar.
Tesis, Üst takım, Ana akım ve Alt takım olmak üzere üç ana bölümden oluşacak ve tüm süreçler otomasyonla yönetilebilecek. Sistem odası, bu bölümlerin ayrı ayrı izlenip kontrol edildiği merkezi bir yapıya sahip olacak. Otomasyon, tesisin kendi kendine çalışmasını mümkün kılarak güvenlik ve verimliliği artırır.
