Nisan ayında yaşanan yoğun zirai don olayları, özellikle çiçek açmakta olan elma ağaçlarını büyük ölçüde etkiledi. Bu olumsuz hava koşulları, bölgedeki üreticilerin yüzünü güldüren hasadı önemli ölçüde vurdu. Marketlerde elma fiyatları hızla yükseldi ve kilo fiyatları 100 lirayı aşarken, tane fiyatı ise yaklaşık 20 liraya kadar çıktı. Bu yüksek fiyatlar, özellikle zarar gören bölgelerde %60-80 oranında kayıplara neden oldu ve önümüzdeki hafta başlayacak yeni hasadın fiyatları daha da yukarı çekebileceği tahmin ediliyor. Yıl boyunca elma fiyatlarının 90-130 lira bandında seyredeceği öngörülüyor.
İlkbahar aylarındaki yoğun soğuk hava ve kar yağışları, çeşitli meyve türlerinin çiçeklenme dönemine denk gelerek ciddi don zararları yaratmıştı. 10-12 Nisan tarihlerinde gerçekleşen zirai don olayları, özellikle kayısı, elma, üzüm (bağ), kiraz ve şeftali gibi ürünleri olumsuz etkiledi. Bu olaylar, üretim rakamlarını ciddi anlamda düşürmüş olup, üreticiler sezon sonunda toplam ürün miktarının büyük ölçüde azalarak yaklaşık 1.5 milyon tona inebileceğini tahmin ediyorlar.
Yürüme Mesafesinde Bile Fiyatlar Yüksek
Karaman Ziraat Odası Başkanı Mehmet Bayram, yıl boyunca fiyat artışlarının devam edeceğine dikkat çekerek, “Şu anda marketlerdeki meyve reyonunda elmanın kilogram fiyatı 90 lirayı buluyor. Üretimimizin toplamda 700 bin ton civarında olduğu bölgemizde, şu anda depolardan satışlar 40 liradan gerçekleşiyor. Gelecek hafta yeni hasatların başlamasıyla birlikte, özellikle yazlık çeşitlerde fiyatların 100-150 lira aralığında seyredeceğini tahmin ediyoruz.” diyerek mevcut durumu değerlendirdi. Bayram, üreticinin zararını karşılaması ve pazara yeni ürünlerin girmesi için fiyatların önemli ölçüde artması gerektiğine vurgu yaptı.
Elma Üretiminde Düşüş ve Gelecek Tahminleri
Türkiye’de elma üretimi, 2016 yılından itibaren sürekli artış göstererek 3 milyon tonun üzerine çıkmıştı. TÜİK verilerine göre, 2020’den itibaren ise üretim yaklaşık 4.5 milyon ton seviyelerine ulaşmıştı. Ancak, zirai don olayları nedeniyle bu sezonun toplam üretiminin yaklaşık 1.5 milyon tona kadar düşeceği tahmin ediliyor. TÜİK’in 2025 yılı üretim tahminleri ise, elma üretiminin %40 oranında azalarak 2.7 milyon tonun altına inebileceğini öngörüyor.
Isparta’dan Umutlar
Elma üretiminde önde gelen illerden olan Isparta’da ise don olaylarının etkisi görece daha az oldu. Şehirdeki kayıp oranı yaklaşık %30-40 civarında bulunuyor ve bu nedenle piyasaya elma girişinin büyük ölçüde Isparta’dan gerçekleşmesi bekleniyor. Hasat dönemi ise eylül ayının ikinci haftasına kadar planlanıyor. Isparta Ziraat Odası Başkanı Mustahattin Can Selçuk, “Şu anda üreticiden elmanın satış fiyatı 40 liradan gerçekleşiyor. Önümüzdeki hafta başlayacak yeni hasatla birlikte fiyatta önemli bir değişiklik beklenmiyor, ancak genel olarak yıl boyunca meyvenin fiyatlarının yüksek seyretmesini öngörüyoruz.” şeklinde görüş belirtti.
