Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, alınan talepler ve etki analizinin sonuçları doğrultusunda son değerlendirmelerini paylaşacak. Bu yıl plasti poşet fiyatı 0.50 TL olarak uygulanırken, 2026 yılında bu tutarın 0.75 TL’ye kadar yükselebileceğine işaret ediliyor. Türkiye’de plastik poşet kullanımı yıllık olarak yaklaşık 30–35 milyar adet olarak kaydedilirken, kişi başına düşen kullanım oranı yaklaşık 440 olarak saptanmıştır. Bakanlık, 2025 yılında bu değeri 40 adetle sınırlandırmayı ve %90’a varan azaltımı hedefleyen politikaları hayata geçirmişti; bununla birlikte ücretli poşet uygulaması 1 Ocak 2019’dan itibaren devreye alınmış ve başlangıç ücretleri 25 kuruş olarak belirlenmişti. 1 Ocak 2025’te ise ücret 50 kuruşa yükseltildi.
Plastik poşet bedellerinin belirlenmesi amacıyla bakanlık, tüm paydaşların katılımıyla Plastik Poşet Komisyonu’nu toplantıya çağırdı. Toplantıda bazı market ve mağazaların vatandaşa 50 kuruşluk poşet sunmadan, 4–20 lira aralığında değişen bedellerle torba satmaya çalıştığı ve bunun için para cezası uygulanmasının da gündeme geldiği ifade edildi. Ayrıca poşetin 0.75 TL olmasına yönelik talepler dile getirildi. Paydaşların görüş ve etki analizleri şimdi Bakan Murat Kurum’a iletilerek, önümüzdeki hafta içerisinde kamuoyuna açıklama yapılması öngörülüyor.
Ne kadar kazandırdı? Bakanlık verilerine göre, plastik poşetlerin ücretlendirilmesi sayesinde 2019–2025 yıllarının ilk dokuz ayı içinde yaklaşık 2.8 milyon ton atık oluşumunun önüne geçildi ve yaklaşık 168 bin ton sera gazı emisyonu azaltıldı. Ayrıca yaklaşık 28 milyar TL tutarında tasarruf sağlandı.
Poşetler ve GEKAP kaybı Edinilen bilgilere göre, vatandaşa sunulmayan her plastik poşet için devletin geri kazanım katılım payı (GEKAP) kaybı oluşuyor. Bu durumda yaklaşık 1 milyar poşetin kağıt ya da bez olarak satılması halinde devletin ~860 milyon TL’ye varan kayıp yaşayabileceği ifade ediliyor. Sektör temsilcilerinin hazırladığı raporun Hazine ve Maliye Bakanlığı’na sunulduğu belirtiliyor.
