NATO, Avrupa Birliği ve Türkiye Arasındaki İlişkiler
NATO, Avrupa Birliği ve Türkiye arasındaki ilişkilerin geliştirilmesine yönelik çağrılar giderek artmaktadır. ABD Başkanı Donald Trump’ın, Avrupa’nın güvenliğini sağlama konusundaki kararlılığını sorgulaması, Avrupa’yı alternatif güvenlik arayışlarına yönlendirmiştir. Bu bağlamda, NATO’nun en büyük ikinci ordusuna sahip olan Türkiye, Avrupa’nın güvenliği açısından kritik bir öneme sahiptir.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, AB liderlerine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile daha fazla etkileşim kurmaları konusunda özel bir çağrıda bulundu. Bu durum, Türkiye’nin Avrupa güvenliğindeki rolünü pekiştirmekte ve iş birliği fırsatlarını artırmaktadır.
RUTTE’DEN DESTEK
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bu ay Londra’da Avrupa’nın önde gelen ordularını barındıran ülkelerle bir toplantıya katılarak Ukrayna’ya destek verilmesi ve daha geniş savunma konularını ele aldı. Bu toplantıdan önce, Rutte’nin AB liderleriyle yaptığı özel bir yemekte Türkiye ile iş birliğinin artırılmasının önemine vurgu yaptığı bildirildi.
Rutte’nin bu mesajı, Avrupa’nın savunma kapasitesini genişletme planları doğrultusunda, Türkiye ve diğer AB üyesi olmayan komşularla iş birliğini artırma çabalarıyla örtüşmektedir. Bunun yanı sıra, AB ülkeleri savunma harcamalarını hızla artırırken, bazıları Norveç ve Birleşik Krallık gibi AB dışı ülkelerle ortaklık kurma fikrini de gündeme getirmektedir.
Rutte’nin sözcüsü olan eski Hollanda Başkanı Allison Hart, Erdoğan ile geçmişte yaşanan sert tartışmalara atıfta bulunarak yorum yapmayı reddetti. Ancak, Rutte, Ocak ayında Avrupa Parlamentosu’nda yaptığı konuşmada, “AB dışı müttefikleri savunma sanayesi girişimlerine dahil etmek, Avrupa’nın güvenliği için hayati önem taşımaktadır” şeklinde ifadelerde bulunmuştur.
KIBRIS EN BÜYÜK ENGEL
Türkiye’nin, Ukrayna işgaline yanıt olarak Moskova’ya yaptırım uygulamayan birkaç NATO üyesinden biri olması, AB içinde tartışmalara yol açmaktadır. Yunanistan, Türkiye’nin yaptırımlara katılmamasını eleştirirken, Türkiye ise güçlü savunma sanayisinin AB’nin silahlanma girişimlerine önemli katkılar sağlayabileceğini savunmaktadır.
Türk yetkililer, Avrupa güvenliği konusunda daha geniş bir iş birliği için en büyük engelin Kıbrıs meselesi olduğunu vurgulamaktadır. Trump’ın göreve gelişi, Avrupa’da güvenlik politikalarına dair düşünceleri köklü bir şekilde değiştirmiştir. Financial Times’a konuşan bir diplomat, “Şu an en iyi eylem planını belirlemeye çalışıyoruz” diyerek durumun ciddiyetine dikkat çekmiştir.
Fidan ise geçen hafta yaptığı açıklamada, “Bu süreç yeni bir Avrupa güvenlik yapısına yol açarsa, biz iş birliğine hazırız” ifadelerini kullanarak Türkiye’nin iş birliğine olan istekliliğini belirtmiştir.
