Ankara’da yaklaşan NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, savunma harcamalarının artırılması yönündeki taahhütlerle gündemin üst sıralarını işgal ediyor. ABD Başkanı Trump’ın zirveye katılımı Türkiye açısından önemli bir avantaj olarak görülüyor; bu durum, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ev sahipliğiyle birlikte ittifak içindeki konumunu güçlendiriyor.
Rutte, zirvenin üç temel hedefini şu şekilde özetledi: müttefik savunma yatırımlarının artırılması, Avrupa’daki savunma sanayi kapasitesinin geliştirilmesi ve Ukrayna konusunda dayanışmanın sürdürülmesi. Avrupa’daki müttefiklerin savunma bütçelerini uzun vadede artırmayı hedefleyen yeni planlar, 2025 itibarıyla GSYİH’nin %2’sine yaklaşan bütçe hedeflerini içeriyor. Ayrıca savunma ve güvenlik konularında ortak harcamaların payını yükseltecek net hedefler ve somut yol haritaları sunulması bekleniyor.
12,8 milyar dolarlık yeni sözleşme başlığıyla ortaya çıkan haberler, savunma sanayi kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla pek çok yeni girişim ve sözleşmeyi içeriyor. Euronews ve diğer kaynaklar, Patriot füzeleri, hassas güdümlü mühimmatlar ve GlobalEye, Airbus, Triton gibi sistemlerle ilgili anlaşmaların gündemde olduğunu aktarıyor. Bu gelişmelerin, Avrupa güvenliğini Avrupa’ya taşıma yönündeki taleplere yanıt olarak hayata geçmesi planlanıyor.
Analistler, zirvenin savunma sanayii ekosistemini küresel ölçekte hızlandıracağını ve hükümetler ile şirketler arasında yeni iş birliği olanakları yaratacağını belirtiyor. Türkiye’nin bu süreçte savunma sanayii altyapısı, inovasyon kapasitesi ve üretim gücüyle önemli avantajlar elde edebileceği düşünülüyor.
Kısa vadede ihracat hedefleri ve üretim kapasitesi konusunda Ankara Ticaret Odası temsilcileri Türkiye’nin NATO ülkeleriyle olan dış ticaretindeki konumuna dikkat çekiyor. Özellikle savunma, makina, gıda ve tekstil gibi sektörlerde güçlenen üretim kapasitesinin ihracatı büyütmesi bekleniyor ve bu sayede 150 milyar doların üzerinde olan mevcut dış ticaret hacminin daha da artması öngörülüyor.
Baran, Savunma sanayii altyapısı ve yüksek teknolojili üretim kapasitesinin, NATO kapsamında pek çok ülke ile yeni iş birliklerine kapı aralayacağını vurguluyor. Ankara’nın kongre turizmi, lojistik ve ulaşım altyapısı açısından da avantajlar sunması, kentin savunma sanayi ekosisteminin büyümesini destekleyecek alanlardan biri olarak görülüyor.
Otel rezervasyonlarındaki doluluk oranlarının zirve öncesinde yüksek seyri sürüyor ve zaferin getireceği ekonomik hareketliliğin kente önemli ölçüde döviz girdisi sağlayacağı belirtiliyor. Özellikle Etimesgut’taki havaalanı kapasitesinin artması, Ankara’nın ulaşım ağını güçlendirerek uzun vadeli faydalar yaratabilir.
Etkinlik kapsamındaki ekonomik temsil açısından İstanbul Ticaret Odası Başkanı Avdagiç, zirveye katılacak olan ülkelerin toplamda 70 trilyon dolarlık bir ekonomik etkiye sahip olacağını ifade ediyor. Savunma sanayiinin küresel iş birlikleri üzerinden Türkiye’nin ekosisteminin güçlenmesi için önemli bir zemin teşkil ettiği belirtiliyor.
Gündem dışı ama dikkat çeken konular arasında iklim güvenliği yer alıyor. NATO’nun 2050 hedefleriyle uyumlu olarak karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik çalışmalara karşın savunma harcamalarındaki artış, Ankara Zirvesi’nin iklim politikaları üzerindeki etkisini tartışmaya açıyor. Bu noktada akademisyenler, savunma konusundaki kararların iklim değişikliğiyle mücadeleyi de şekillendirebileceğini savunuyor.
Başkanlık iletişimi kapsamında KAAN motorları, Halkbank konuları ve ABD ile savunma ve güvenlik iş birliği kapsamında ele alınması muhtemel konular da zirve boyunca masaya yatırılacak başlıklardan. Emine Erdoğan’ın zirve eşleriyle gerçekleştireceği yuvarlak masa toplantısı, çocuklar, teknoloji ve güvenlik temaları etrafında şekillenecek.
Zirve anısına özel 5 lira basımıyla ise hatıra paraları tedavüle sunuldu. Darphane ve Damga Matbaası, zirvenin kutlaması amacıyla 500 bin adetlik bir baskı planını duyurdu.
