İstanbul’da deprem tehdidine karşı şehir, kentsel dönüşüm projelerini seferberlik halinde yürütüyor. Şehrin yaklaşık 1.5 milyon riskli konut potansiyeli üzerinden ilerleyen çalışmalar, kamu ve özel sektörın projelerinin yanı sıra kendi konutunu dönüştürmek isteyen vatandaşlara farklı destekler sunuyor. 2026, çeşitli finansman kaynaklarının bir araya geldiği ve alternatif destek mekanizmalarının çoğaldığı bir yıl olarak dikkat çekiyor.
İlk olarak, iki yıl önce başlayan Yarısı Bizden kampanyası kapsamında her konut için yaklaşık 1.875.000 TL’lik finansman paketi sağlanıyor. Kampanya, pek çok binanın inşasının tamamlanmasına olanak tanıdı ve yıl sonunda bitecek şekilde tasarlandı. Ancak Bakanlık, riskli yapı ilanı yapan tüm vatandaşları 31 Aralık’a kadar bu kampanyadan faydalanmaya davet ederek süreci genişletme kararı aldı. Böylece yıkım, ruhsat, kat irtifakı ve hak sahibi tespiti gibi süreçlerle gecikenlere de kapı açılmış oluyor. Şehirdeki 39 ilçe için başvuru kapsama alınıyor ve yeni proje ölçeğinde otopark ve sığınak hariç, mevcut yapı büyüklüğünün bir buçuk katını aşmayan konutlar için uygunluk sağlanıyor.
Konut bazlı dönüşüm desteği kapsamında her konut için 875.000 TL hibe, 875.000 TL kredi ve 125.000 TL taşınma desteği veriliyor. Böylece konutlar yüklenici firmalar eşliğinde yeniden inşa edilirken, hak sahibinin diğer konutları için de ayrıca 1.750.000 TL kredi imkanı bulunuyor. Ödemeler ise yükleniciye yönlendirilerek evin sahibi yerine projenin sahibi olan hak sahipleri adına yapılır; belirli aşamalarda (işe başlama, taşıyıcı sistemin tamamlanması, sıva ve yapı kullanım izin belgesi süreçleri) ödemeler kademeli olarak gerçekleşir.
İkinci başlıkta ise kentsel dönüşüm kapsamında evini ve işyerini dönüştürmek isteyenler için ilk yıl ödemesiz, 180 ay vade ve 0.69 faizle 3 milyon TL’ye kadar finansman olanağı sunuluyor. Bu kredi kapsamında aylık ödeme yaklaşık 29.156 TL civarında hesaplanıyor. Dünya Bankası kaynaklı İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi (İADŞP) kapsamında İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ ile birlikte İstanbul için de destek bulunuyor.
Ek destek kategorileri içinde tapuda kayıtlı başka konut bulunmayanlar, orta ve düşük gelirli vatandaşlar, şehit aileleri, harp ve vazife malulleri ile dul ve yetimleri, emekliler ve en az yüzde 40 engelli haneler ile hane reisi bu bireylere bakmakla yükümlü olanlar gibi gruplar için her biri için yıllık 0,25 puanlık faiz indirimi uygulanıyor.
Daha geniş kapsamlı krediler ve faiz destekleri Bakanlık ayrıca riskli alan ya da rezerv alanı olarak işaretlenen bölgelerde bulunan hak sahiplerine faiz desteği sağlıyor. Riskli yapı kararı alınan konutlar için en az bir yıl kiracı veya sınırlı ayni hak sahipleri de kredi kullanabiliyor. Eğer dönüşüm sonrası yeni konut veya işyeri başka bir yerde yapılacaksa, bu durumda da kredi hakkı tanınıyor. Konut yapımı için 1.250.000 TL, konut edinimi için 350.000 TL, güçlendirme için 320.000 TL ve işyeri yapımı için 800.000 TL gibi kalemlerde faiz destekli kredi veriliyor. Vade süreleri konut kredilerinde 10 yıl, işyeri kredilerinde ise 7 yıl olarak uygulanıyor. İki veya daha fazla konutu olan hak sahiplerinin ilk konut için uygulanacak faiz indirimi yıllık 840 baz puan (aylık yaklaşık 0.70), ikinci ve sonraki konutlarda ise 720 baz puan oluyor. Güçlendirme ve işyeri kredilerinde de sırasıyla 600 ve 480 baz puanlık destekler sağlanıyor. Ayrıca bu desteklerin yanında evini kendi dönüştüren vatandaşlar için KDV oranı %18 yerine %1 olarak uygulanıyor.
