Coğrafi işaretli ürünler, hem kültürel mirasın korunması hem de yerel kalkınmanın güçlendirilmesi açısından önemli bir değer taşıyor. Türkiye’de tescilli bu tür ürünlerin sayısı 1800’ü aştı ve çoğunluk tarımsal kökenli. Bu alanda markalaşmayı desteklemek ve tüketici güvenini artırmak amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı çalışmalarını hızlandırdı. Bakanlık, daha önce bir çalıştay da düzenleyerek hazırladığı “Tarım ve Gıda ile İlgili Geleneksel Ürün Adı ve Coğrafi İşaretlerin Denetimi ve Turuncu Etiket Kullanımına İlişkin Yönetmelik Taslağı”nı görüşe açtı. Amaç, coğrafi işaretli ürünlerin tüketici tarafından daha rahat tanınması ve denetimden geçmiş ürünlerin ekonomik katma değerinin artırılarak uluslararası pazarda hak ettiği değeri bulmasıdır.
Etiketin görünürlüğü artırılıyorTuruncu etiketli ürünlerde amblem ve etiket, ürün veya ambalaj üzerinde kolayca görülebilecek şekilde konumlandırılacak. Dış ticarete konu ürünlerde ise İngilizce olarak turuncu etiket kullanılabilecek. Etiketin boyutları en az 10×20 milimetre olacak ve ürün üzerinde sertifika numarası bulunacak. Yemekler ve çorba grupları bu taslak dışında tutulmuş durumdadır.
Taslak çerçevesinde, ürünlerin kontrol ve izlenebilirliğini güçlendirmek amacıyla Tarım Reformu Genel Müdürlüğü bünyesinde yetkilendirilmiş Kontrol ve Sertifikasyon Kuruluşları devreye alınacak. Her ürün için sertifika düzenlenecek ve kayıt altına alınacak; üretimden tüketime kadar tüm aşama şeffaf bir şekilde izlenecek. Kontrol ve sertifikasyon kuruluşları en az iki coğrafi işaret kontrol görevlisi istihdam edecek ve düzenli denetimler gerçekleştirecek. Standartlara uygun olmayan ürünlerde etiket kullanımı yasaklanacak ve yönetmelikte yer alan yaptırımlar ile sistemden men uygulanacak. Yönetmeliğin önemli bir bölümü 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanıyor.
