Yüzyıl Yenilenebilir Enerji Politika Ağı (REN 21) İcra Direktörü Rana Adip, Hürmüz Boğazı üzerinden artan jeopolitik gerilimlerin global enerji arzında oluşabilecek aksamalara dair endişeleri yeniden gündeme getirirken, fosil yakıt temelli sistemlerin kriz anlarında nasıl kırılgan hale geldiğini vurguladı. Adip, fosil yakıtların sürekli çıkarılması, taşınması ve ticareti gerektirdiğinden herhangi bir aşamada yaşanan aksamaların dünya ekonomisini geniş ölçüde etkileyebileceğini belirtti.
Adip ayrıca jeopolitik krizlerin genelde fosil enerji sistemlerini daha kırılgan kıldığını ifade etti ve Orta Doğu’daki mevcut çatışmaların hızla fiyat şoklarına ve ekonomik belirsizliğe yol açabileceğini söyledi. Buna karşılık yenilenebilir enerji sistemlerinin işleyişi farklıdır: Kurulduktan sonra yakıt maliyetlerini ortadan kaldırır, enerji fiyatlarını daha istikrarlı kılar ve uluslararası tedarik yollarına veya jeopolitik dalgalanmalara bağımlılığı azaltır. Güneş, rüzgar ve su gibi yerel kaynaklar, uluslararası enerji akışlarına olan bağımlılığı düşürerek topluma güvence sağlar.
Yenilenebilir enerji, jeopolitik risk maruziyetini azaltabilir Adip, sadece maliyet dengesinin ötesinde bu temiz enerji kaynaklarının yaygınlaşmasının geniş ekonomik ve sosyal faydalar doğuracağını vurguladı. Yerel enerji altyapılarına yapılan yatırımlar, bölgesel kalkınmayı desteklerken istihdam ve yeni sanayi değer zincirlerinin oluşmasına katkıda bulunuyor. Ayrıca hava kirliliğini azaltarak sağlık maliyetlerini düşürür ve sera gazı emisyonlarını azaltarak iklim değişikliğiyle mücadeleyi güçlendirir. Topluluklar enerji bağımsızlığını artırır ve yerel enerji sistemlerine daha aktif katılım sağlar.
Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Avrupa’nın tepkisi, yenilenebilir enerjinin hızlı yayılımının fosil yakıt ithalatına olan bağımlılığı ve jeopolitik riskleri azaltma potansiyelini gösterdi. Bu nedenle artık enerji güvenliğini yalnızca bir iklim meselesi olarak görmek doğru değil; uzun vadeli güvenlik ve ekonomik istikrarın temeli olarak değerlendirilmelidir. Ancak bu faydaların gerçek anlamda ortaya çıkması için güçlü ve kararlı siyasi irade gerekir. Hükümetler, yenilenebilir enerji yatırımlarını engelleyen yapısal bariyerleri ortadan kaldırmalı, sektörler arası politikaları uyumlu hâle getirip yatırım ortamını güçlendirmeli ve dönüşümü destekleyen düzenlemeleri sağlamlaştırmalıdır.
Adip, aksi halde ekonomilerin fosil yakıt odaklı enerji sistemlerinin yarattığı dalgalanmalara ve jeopolitik risklere maruz kalmaya devam edeceğini belirtti. Gerçek enerji güvenliği, bir sonraki fosil yakıt tedarikçisini aramakla sınırlı değildir; amaç, fosil yakıtlara bağımlı olmayan bir enerji sistemini kurmaktır. Bunun için yenilenebilir enerji yatırımlarını önündeki engellerin kaldırılması, politikaların uyumlu hale getirilmesi ve gerekli ölçek ve hızda yatırımların yapılması gereklidir. Hükümetler doğru politikaları benimseyip fosil yakıt sübvansiyonlarını aşamalı olarak kaldırarak ve yatırımları ile sanayiyi yenilenebilir enerjiye yönlendirerek bu dönüşümün avantajlarını toplum için somut hâle getirmelidir.
