Bankaların konut kredisi faizlerinde gerileme sürerken, krediye ulaşımı kısıtlayan uygulamalar vatandaşın konut sahibi olma yolunda önemli engeller yaratıyor. Finansal İstikrar Komitesi bu durumu masaya yatırırken, kamuoyuna konut kredilerindeki mevcut sınırlamaların azaltılması yönünde sinyaller verildi. Bakanlıkta düzenlenen toplantı sonucunda, bankacılık sektörünün genel görünümü ve konut kredileri üzerindeki sınırlamaların ele alınacağı, kredi mevduat hesapları, kredi komisyonları ve kart çalışma ücretleri gibi unsurların da değerlendirileceği açıklandı. Komite, finansal istikrarı koruyacak şekilde dengeli ve sürdürülebilir büyümeye odaklanmaya devam edeceğini belirtti. İlk kez konut alacaklar için özel bir çalışma başlatılması da bu çerçevede gündeme geldi.
İlk ev almak isteyenler için risk ağırlıkları düşürülebilir; bu sayede kredi kullandırımı daha yüksek oranda sağlanabilir. Bu kapsamda mevzuatta yapılacak değişikliklerle, kredilendirme kapasitesinin artırılması hedefleniyor. Piyasa aktörleri arasındaki görüş ayrılıklarını bir yana bırakırsak, şu an BDDK tarafından konut kredilerinde bazı sınırlamaların bulunduğu ve bu sınırlamaların ikinci konut sahipleri için daha da sertleştiği dikkat çekiyor.
4 milyon TL değerindeki bir ev için mevcut durumda uygulanabilecek kredi oranları kritiktir. Evin değeri üzerinden belirlenen limitle karşılaşıldığında, ekspertiz değeri 4 milyon TL olan bir konutta en fazla yaklaşık 2 milyon TL kredi çekilebiliyor. Bu tür sınırlamaların piyasa dinamikleriyle uyumlu hâle getirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Hanehalkı gelirinin %60’ına kadar kredi verilebiliyor; bu oranın artırılması mümkün olabilir. Kredi limitleri, bireylerin tek başına kredi alamaması durumunda eş ya da ortak başvuru ile güçlendirilmesi gibi alternatiflerle çeşitlendirilerek değerlendirilebilir. Şu anda ev sahibi sayısını artırmaya odaklanan politika, mevcut evine sahip olup yeniden konut almak isteyenleri ise kapsam dışında bırakıyor. Önümüzdeki süreçte bu yaklaşımın da güncellenmesi bekleniyor.
Konut piyasasında ikinci el gayrimenkullerin kapsanması önemli bir ihtiyaç olarak görülüyor. Piyasada konutların yaklaşık %70’i ikinci el kategoride işlem görüyor; bu yüzden ikinci el konutları da kapsayan bir düzenlemenin hareketliliği artırması bekleniyor. Ayrıca kredi kısıtlamalarının hafifletilmesi halinde konut kredisi talebinin ve işlem hacminin artması öngörülüyor.
Kredi faizlerinde kısa vadeli düşüş beklentisi mevcuttur. Merkez Bankası’nın politika faizindeki indirim adımlarının konut kredilerine de yansıması ihtimali kuvvetli görülüyor. Faizlerde kısa vadede %2.39-%2.40 bandına doğru küçük seviyelerde değişiklikler öngörülebilir.
