Yılbaşı döneminde sahte içkilerin yol açabileceği zehirlenmelere karşı Uzm. Prof. Dr. Ahmet Aydın, metil alkolün ilk etapta fark edilmesinin zor olduğunu ve belirtilerin en erken 6 saat sonra görüldüğünü vurguluyor. “SAHTE İÇKİYİ ANLAMAK MÜMKÜN DEĞİL” diyen Aydın, yasa dışı üretimlerde etil alkol yerine metil alkolün kullanıldığında riskin son derece yüksek olduğunu belirtti. Başlarda belirti göstermezken zaman geçtikçe toksik etkiler ortaya çıkar ve en tehlikeli madde metil alkoldür ifadesini paylaşıyor.
“BELİRTİLERİN ORTAYA ÇIKMASI İÇİN EN AZ 6 SAAT GEREKİYOR” sözleriyle, zehirlenmenin ilk anlarda anlaşılamadığına dikkat çeken Prof. Dr. Aydın, bu sürenin ardından görme bulanıklığı, baş ağrısı ve halsizlik gibi şikayetlerin başlayacağını belirtiyor. 6 saatten önce belirti görülmez. Sahte içkinin en büyük riski bu; erken müdahale için farkındalık şarttır.
Görme bulanıklığı çoğu zaman başlangıç belirtisi olan bir tabloya işaret eder; müdahale edilmezse bu bulanıklık gözde kalıcı hasara dönüşebilir. Metil alkol, vücudun pH dengesini bozarak asidoz gelişimine neden olur ve bu süreçte gözle birlikte diğer organlar da zarar görür. Karaciğer, böbrek ve daha birçok organ etkilenir; göz ise en hassas organ olarak öne çıkmaktadır.
“BİLİNMEYEN YERLERDEN ALINAN ÜRÜNLER CİDDİ RİSK TAŞIR” diyen Aydın, tüketicilerin nereden içki aldığına dair dikkatli olması gerektiğini vurguluyor. Güvenilir noktalardan alınan ürünlerde ambalaj ve marka kontrolü güvence sağlar, ancak sahte üreticiler ambalajı bile taklit edebiliyor. Bu nedenle tüketicilerin ileri düzeyde dikkatli olması gerekiyor.
Metil alkolün etkilerine değinen Aydın şöyle devam ediyor: Metil alkol kanın pH’ını asitli hâle getirir ve bu durumla yaşamak mümkün değildir; organ hasarı hızlı başlar. Altı saatten sonra pH düşer ve tüm sistemler etkilenir. Geç kalındıkça geri dönülemez sonuçlar doğurabilir. Sahte içkinin kokusu, tadı veya rengiyle anlaşılması zordur; ev ortamında tespit edilmesi güçtür ve ancak laboratuvar testleriyle belirlenebilir.
“EN BÜYÜK TEHLİKE UYKUYA DALINAN SAATLER” başlığı altında, sahte içkinin genelde akşam tüketildiğini ve kişinin uyuduğunda riskin en üst seviyeye çıktığını belirten Aydın, ortalama 7–8 saatlik bir uyku süresinin belirtilerin en kritik olduğu zaman dilimine denk geldiğini ifade ediyor. İçen kişiler en az 7–8 saat uyumamalı veya ayakta kalmalı; belirtiler ortaya çıkarsa hızlıca sağlık kuruluşuna başvurulmalı.
“GEÇ KALINAN TEDAVİ GERİ DÖNÜŞSÜZ OLABİLİR” değerlendirmesinde, hastanelerde tedavi protokollerinin bulunduğunu ve antidotun mevcut olduğunu söyleyen Aydın, ancak tedavinin zamanında başlamasının belirleyici olduğunu vurguluyor. Gözde kalıcı hasar oluşmuşsa tedavinin etkisi sınırlı kalabilir; kişinin hayatta kalması bile kalıcı zararlarla yaşamasına yol açabilir.
“DENETİMLER VE CEZALAR CAYDIRICI OLMALI” şeklindeki görüşüyle denetimlerin sıkılaştırılması ve usulsüzlüklerin ağır yaptırımlarla karşılanması gerektiğini ifade eden Aydın, sahte içki üretenlerin cezalarının topluma duyurulmasının caydırıcılığı artıracağını belirtiyor. Son olarak önemli bir öneri olarak hiç alkol tüketilmemesinin tercih edilmesi gerektiğini söyleyen Aydın, tüketilecekse ürünün orijinal olduğundan emin olunmasının önemli olduğunu, restoranlarda ne içildiğine dikkat edilmesinin gerektiğini belirtiyor. Yıllık olarak Türkiye’de 100–150 kişinin sahte içki nedeniyle hayatını kaybettiğini üzüntüyle paylaşıyor ve bu tür trajedilerin bu yıl yaşanmaması temennisinde bulunuyor.
