Sosyal medya platformlarında çocukların içeriklerde giderek daha fazla yer alması, hem etik hem de hukuki tartışmaları birlikte getiriyor. Ailelerin takipçi kazanma, gelir elde etme veya günlük yaşantılarını paylaşma amacıyla çocuklarını videolara dahil etmesi, uzmanları önemli endişelere yönlendiriyor. Türkiye’de bu alanda kapsamlı bir düzenlemenin bulunmaması da tartışmaları derinleştiriyor.
Pedagog Elanur Buğçe Oral, çocukların dijital içeriklerle ilişkisinin değer algısını nasıl etkilediğine dikkat çekiyor. Ona göre çocuğun benliği, dış onayla erken tanıştığı için baskı artıyor ve bu durum, narsisistik yaralanma ile değersizlik duygularını tetikliyor. Çocuk henüz kendi kimliğini keşfetmemişken, olmadığı biri gibi davranmaya yöneliyor ve bu süreç ileride kimlik bütünlüğünü zedeler. Sonuç olarak ‘gerçek benlik’ yerine ‘onaylanan benlik’ üzerinden büyüyen çocuk, hayatındaki rolünü bu onaylanan benlik üzerinden kurmaya çalışıyor.
‘ÖFKE VE YETERSİZLİK’ bölümünde, beğeni, takipçi sayısı veya izlenme gibi etkenlerle büyüyen çocuklarda duygusal ve davranışsal sorunlar görülebileceğini aktarıyor. Oral’a göre onay bağımlılığı, performans baskısı, hata yapma korkusu ve tanımlanamayan öz benlik gibi durumları tetikleyerek, beğeni gelmediğinde yoğun kaygı, öfke ve yetersizlik hissine yol açabiliyor. Çocuğun refahı, mahremiyeti ve gelişim hakkı ihlal edildiğinde bu durum duygusal ve ekonomik istismar kategorisine giriyor ve çocuk bir ‘özne’ olmaktan çıkıp ‘nesne’ durumuna düşüyor; bu da sağlıklı benlik gelişimine doğrudan tehdit oluşturuyor.
Oral, ebeveynlerin çocukların dijital mahremiyet haklarını ihmal ettiği bazı hataları şöyle sıralıyor:
- Çocuğun rızasını almadan paylaşımlar yapmak
- Çocuğun bedenini, duygularını veya kötü anlarını görünür kılmak
- Paylaşılan içeriklerin ömür boyu dijital izler bırakacağını unutmamak
