Altının durmadan yükselen değeri, yatırımcıların güvenli liman arayışını pekiştirdi. Değerini koruma amacıyla tercih edilen bu maden, dolar, euro ve lira karşısında yükselmeye devam ediyor. Artık 1 gramlık ürünler yerine 0,50 ve 0,25 gram alternatifler de alternatifler arasında yer alıyor.
İşin ilginç yönü, altına sadece el emeğiyle ulaşmakla kalınmıyor; nehir yataklarında, suyun serinliğinde çalışan binlerce amatör aranıyor. “Gold Pan” diye bilinen basit tas ile, nehirlerden biriken kum ve çakılların içinden ağır parçacıkları ayırmak için kullanılan yöntem, uzun süredir uygulanan bir tekniktir. Bu yöntemin kanıtları Romalılara ve 1600’lerde Güney Amerika’yı fetheden İspanyollar’a kadar uzanır. Günümüzde ise bu süreç ucuz olsa da verimliliği sınırlı kalabiliyor.
Milliyet.com.tr’ye konuşan eski Altın Borsası Yöneticisi Prof. Dr. Metin Duyar ile Artı Kıymetli Madenler Yönetim Kurulu Üyesi İsmail Bedir, altın piyasasının hareketli yapısını analiz ediyor. “ASIRLARDIR TERK EDİLMEDİ! PLASTİK PAN DAHA FAZLA VERİM DEMEK” ifadesiyle, altın arayışının insanlık tarihiyle olan bağını hatırlatıyorlar. Yazar Jack London’ın Alaska’daki Altın Hücumu’nun satırları da, arayışın tutkulu yönünü betimliyor.
1900’lerin başında bakır panlar seramik olup ağır ve kullanışsızdı; bugün ise modern panlar, özel eğimli plastiklerden üretilerek daha kullanışlı ve verimli hale geldi. Günümüzde metal dedektörleri de, altını diğer metallerden ayırabilecek frekans farklarını kullanıyor. Arayış, eskisi gibi sadece kollarla değil, jeolojik haritalar, uydu görüntüleri ve dijital topoğrafya ile desteklenen bir teknik akla dönüşüyor.
Pek çok kişi için Türkiye’de durum nasıl? Doğal olarak alınacak kararlar, her derenin altın vermezliğiyle yarışıyor: Altın arayışı, belirli jeolojik koşullarda yoğunlaşır. Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu ve Batı Anadolu çevresindeki potansiyel bölgeler dikkat çekiyor; ama amatör bulgular çoğunlukla, ancak mikro değer taşıyan sonuçlar oluyor. Gerçek altın, parlak değil, mat ve ağırdır.
Türkiye’nin altın madenciliği potansiyeli konusunda Prof. Dr. Metin Duyar, Niğde, Sivas ve Şırnak başta olmak üzere bazı bölgelerde damar tipi oluşumların izlenebileceğini belirtiyor. Türkiye’de yıllık çıkarılan altın miktarı yaklaşık 35-40 ton civarında; maliyetler ons fiyatına bağlı olarak değişiyor ve mevcut ons fiyatı yüksek olsa da bazı sahalar kârlılık sınırları içinde çalışıyor. Yeni sahalar için Güneydoğu Anadolu ve Orta Anadolu’da gerçekleştirilen jeokimyasal taramalar umut veriyor. İki rakam yeniden hatırlatıyor: 1 gram altını çıkarmak için 1200-1300 dolar arası bir maliyet gerekebilir; bu, kârlılığı ons fiyatına bağımlı kılıyor.
Altın henüz yolun sonuna gelmiş değil: Her gün milyonlarca gram altın, yatırımcılara güven kaybı yaşamadan yol alıyor. Uzun vadede “Altın henüz altın çağını yaşamıyor” diyerek İsmail Bedir, bu metayı geleceğe taşıyan ana aktörlerden biri olarak görüyor. Altın, artık sadece yatırım aracı değil; güvenli bir duruşun simgesi olarak konumlanıyor. Bu paralelde, merkez bankalarının rezerv stratejileri ve finansal enstrümanlar, altını güvenli liman olarak cazip kılıyor.
