Bir yaz güncesinin ötesinde, Bodrum’un yeşilin ve denizin arasındaki kimliğini şekillendiren, Nobel benzeri bir vizyonla adaletli ve özgür bir doğa sevgisini topluma kazandıran bir aydını anıyoruz. Halikarnas Balıkçısı olarak bilinen Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın yolculuğu, sadece mekânı değil, bilincin de sınırlarını aşmayı amaçlıyordu: tohumları dünyadan getirerek kurak toprakları canlandırdı, yerel halkla kurduğu yakın bağla Bodrum’u uluslararası bir kültür limanına dönüştürdü. İlk belgelere geçebilecek kadar erken bir dönemde Türk rehberliğinin temel taşlarını attı ve adını, doğa ile insani ilişkiyi harmanlayan bir miras olarak bıraktı.
1920’lerin ortasında Bodrum’a sürgün edilen bu aydın, Oxford eğitimli bir dil ustası olarak yaşadığı kasabada bahçıvanlığa soyundu ve farklı coğrafyaların tohumlarını toprakla buluşturdu. Başta önyargılarla karşılanan halkın kalplerini yumuşatan o, balıkçıların ve sünger avcılarının en yakın dostu oldu; kelimelerin ötesinde eylemiyle özgürlüğü ve doğayı merkeze alan bir yaşamın mimarı hâline geldi. Bodrum’un denizine olan düşkünlüğü, ağaç sevgisiyle birleşerek, yüzyıllar boyunca sürecek bir “Mavi Yolculuk”un da temelini oluşturdu.
Belgesel çalışmaları bu dönemdeki yolculuğu, onun yaşamını yeniden yazmaya çalıştı; “Halikarnas Balıkçısı: Mavi Sürgün” adıyla sahnelenen anlatı, Milas’tan Bodrum’a gelişin ruhsal dönüşümünü ve deniz ile toprak arasındaki diyalektiğini merkeze aldı. Selahattin Paşalı’nın rol aldığı bu yapım, Cylindrical bir belgesel anlatımıyla kahramanın iç dünyasını, Bodrum halkıyla kurduğu bağı ve doğaya olan sarsılmaz bağlılığını ekrana taşıdı. Yapım süreci, sadece bir biyografiden ibaret olmayıp, ekolojik bir ekosistemin nasıl inşa edildiğini de gözler önüne serdi: tohumlar, derin bağlar ve toplumsal hafızanın inşası.
Gurur veren anlar, Altın Portakal adaylığı ve ödülleriyle değil, aynı zamanda bir ailenin izini taşıyan mirasla da anlam kazandı. Belgeseller, dijital platformlarla buluştuğunda bile insani ve ekolojik değerler üzerinden bir düşünce külliyatı sunuyor. Masumiyet Müzesi uyarlaması gibi projelerle dijital arenalarda yeni ufuklar açan Paşalı ve iş birliği yaptığı ekip, Bodrum’a dair bilinmeyen yönleri gün yüzüne çıkarıyor; örneğin, belediyede bahçıvan olarak çalışırken edindiği becerilerin bugün bile sürdürülen bir ekolojik mirasa dönüştüğü gerçeği…
Filos belgeselinin sahne arkaları, bütünüyle toplumsal hafızanın ve ekolojik farkındalığın bir araya gelmesiyle yorumlandı. Nurdan Tümbek Tekeoğlu’nun yapımcılığında, Meltem Ulu’nun yazdığı metinler ve Bodrum Deniz Müzesi’nin desteğiyle paylaşılan röportajlar, Türkiye’nin dört bir yanından gelen seslerle zenginleşti. 22 kişiyle yürütülen söyleşiler, bir kasabanın ve bir bireyin dünyaya bakışını sade ve derin bir dille aktardı.
