Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi, güncel verilere göre 78.1 yıl olarak belirlenmiştir. Bu rakam, 2021-2023 döneminde ise 77.3 yıl seviyesine ulaşmıştı. Bu artış, ülkenin sağlık hizmetlerindeki gelişmelerinin ve yaşam kalitesinin yükselmesine bağlı olarak olumlu bir trend göstermektedir. Doğuşta beklenen yaşam süresi, hem erkekler hem de kadınlar arasında farklılıklar gösterirken, genel anlamda kadınların erkeklere kıyasla daha uzun yaşama eğiliminde olduğu dikkat çekmektedir. Bu fark, toplamda 5.2 yıl olarak kayıtlara geçmiş olup, kadınların yaşam beklentisi erkeklerden belirgin şekilde yüksek seyretmektedir.
Özellikle, 15 yaşındaki bireylerin ortalama kalan yaşam süresi incelendiğinde, bu süre 64.3 yıl olarak hesaplanmıştır. Erkekler için bu süre 61.7 yıl iken, kadınlar için ise 66.9 yıl olarak belirlenmiştir. Bu durum, yaşam süresindeki cinsiyetler arası farkın devam ettiğini göstermektedir. 30 yaşındaki bireyler göz önüne alındığında, ortalama kalan yaşam süresi 49.9 yıl olup, erkekler bu sürede 47.5 yıl, kadınlar ise 52.3 yıl yaşam beklentisine sahiptir. Bu yaşta kadınların erkeklere kıyasla yaklaşık 4.8 yıl uzun yaşama olasılığı bulunmaktadır.
Türkiye genelinde 50 yaşındaki bir bireyin ortalama kalan yaşam süresi 30.9 yıl olarak saptanmış, erkeklerde bu süre 28.6 yıl, kadınlarda ise 33.1 yıl olarak kayıtlara geçmiştir. Ayrıca, 65 yaşındaki bireyler için ise toplam yaşam süresi ortalaması 18 yıl civarındadır. Erkekler bu yaşta yaklaşık 16.3 yıl yaşarken, kadınlar 19.6 yıl yaşam beklentisiyle öne çıkmaktadır. Bu verilere göre, 65 yaşındaki kadınların erkeklerden ortalama 3.3 yıl daha uzun yaşama ihtimalinin olduğu görülmektedir.
Eğitim Düzeyine Göre Yaşam Süresi
Türkiye’de eğitim seviyesi ile yaşam beklentisi arasında güçlü bir ilişki bulunmaktadır. Eğitim seviyesi arttıkça, bireylerin beklenen yaşam süresi de önemli ölçüde uzamaktadır. Bu durum, eğitimli bireylerin sağlık bilinci ve yaşam tarzlarının daha sağlıklı olmasına bağlıdır. Her yaş grubunda, düşük eğitim seviyesine sahip kişiler arasında yaşam süresi ortalaması daha düşük olup, eğitim seviyesi yükseldikçe bu süre de artış göstermektedir.
Cinsiyet bazında eğitim durumu incelendiğinde, hem erkekler hem de kadınlar arasında eğitim seviyesi yükseldikçe yaşam beklentisinin arttığı net biçimde gözlemlenmektedir. Özellikle, ortaöğretim altı eğitim seviyesine sahip bireylerle yükseköğretim mezunları arasında, 30 yaşında beklenen yaşam süresi farkı yaklaşık 5 yıl civarındadır. Bu fark, eğitim seviyesiyle yaşam kalitesinin ve sağlık imkanlarının doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır.
Sağlıklı Yaşam Süresi
Sağlıklı yaşam süresi, belirli bir yaşta, kişinin günlük hayattaki faaliyetlerini engelleyecek herhangi bir sağlık sorunu olmadan yaşama süresini ifade etmektedir. Güncel verilere göre, doğuşta sağlıklı yaşam beklentisi 57.6 yıl olarak kayıtlara geçmiştir. Bu süre erkeklerde 58.9 yıl, kadınlarda ise 56.3 yıl olup, erkeklerin kadınlardan yaklaşık 2.6 yıl daha uzun sağlıklı yaşam sürdürebildiği görülmektedir. Bu fark, yaşam kalitesinin cinsiyetler arasında farklılık gösterebileceğini de göstermektedir.
