Günlük takip edilen nakil listeleri her yıl uzarken, bilim insanları bu alanda çığır açacak bir yaklaşımı hayata geçirmek için çalışıyor. Carnegie Mellon Üniversitesi’ndeki ekip, donör bağımlılığını azaltmayı hedefleyen Live (Liver Immunocompetent Volumetric Engineering) adlı bir proje için ARPA-H tarafından 28,5 milyon dolarlık destek kazandı. Bu girişim, karaciğeri tamamen değiştirmek yerine kısa süreli fonksiyonları devralabilecek canlı dokular üretmeyi amaçlayarak hastanın kendi karaciğerinin toparlanmasına olanak tanımayı hedefliyor. Başarıyla sonuçlanırsa, bazı durumlarda tam organ nakline ihtiyaç duyulmayabilir.
Projenin merkezinde, CMU’nun geliştirdiği FRESH adlı biyoyazdırma platformu yer alıyor. Bu teknoloji, kolajen gibi yumuşak biyolojik malzemeleri ve canlı hücreleri, insan dokusunu taklit eden detaylı üç boyutlu yapılara dönüştürme kapasitesine sahip. Önceki çalışmalarda damar yapısına sahip pankreas benzeri dokular üretildiğini görmek mümkün; bu sistemin Tip 1 diyabet gibi hastalıkların modellenmesinde de kullanılabileceği gösterildi. Şimdi hedef, karaciğer gibi karmaşık ve metabolik olarak yoğun bir organ için yeni bir ufuk açmak.
Bu yaklaşımın öne çıkan farkı, genetiği değiştirilmiş hayvan organlarına dayanan yöntemlerden ziyade tamamen insan materyallerine odaklanması. Üretilen dokularda, evrensel donör olarak tasarlanan hipoimmün hücreler kullanılıyor; böylece alıcının bağışıklık sistemi dokuyu reddetmiyor ve bağışıklık baskılayıcı ilaçlar gerekmiyor. Projenin lideri Adam Feinberg, bağışıklığın en büyük zorluk olduğuna işaret ederken şu sözleriyle özetliyor: “Hipoimmün hücrelerle, ürettiğimiz doku ve hücreler herkes için uyumlu olacak; hastaların ilaç bağımlılığı sona erecek.”
İnsan vücudunun en karmaşık ve metabolik olarak yoğun organlarından biri olan karaciğer için arayışlar yalnız bunlarla sınırlı değil. Dünyanın dört bir yanında farklı ekipler, dolaşımı ve oksijenlenmeyi yeniden sağlayan sistemlerle ölü donör organlarını yeniden canlandırmaya çalışıyor ya da gen düzenleme yoluyla hayvan organlarını insan vücuduna uyumlu hale getirmenin yollarını arıyor. Geçen yıl Çin’de bir cerrahi ekip, domuz karaciğerinden alınan parçayı yaşayan bir hastaya nakletmişti. Live projesi başarıya ulaşırsa, organ nakli kavramı kökten değişebilir; tam organ değişimi yerine organ onarımı ön plana çıkabilir ve bekleme listelerindeki baskı ciddi ölçüde azalabilir. Şimdi ise bu baskıyı gerçekten test edecek, yazdırılan canlı dokuların insan vücudunun zorlu koşullarına dayanıp dayanamayacağını gösterecek yeni test aşaması bekleniyor.