Güneş’ten gelen yoğun enerji yüklü parçacıklar, Dünya’ya doğru hızla akarken gezegenimizi etkileyen en güçlü radyasyon fırtınalarından birini tetikledi. SWPC, bu hareketin saatler içinde klasik ölçekte bir S4 (şiddetli) fırtına olarak kayda geçtiğini açıkladı ve paylaşımında: Şu anda bir S4 seviyesinde şiddetli güneş radyasyon fırtınası yaşanıyor. Bu, son 20 yılın en büyüğü ifadelerini vurguladı. Etkiler uzay görevlerinden uydu operasyonlarına kadar geniş bir alanda kendini gösteriyor ve havacılık güvenliği için de dikkat gerektiriyor.
Güneş’ten gelen bu tür patlamalar, yüksek enerjili parçacıkları hızla dünyaya ulaştıran hızlı bir yolculuğun ürünü. Radyasyon fırtınaları, astronotlar için artan maruz kalma riski doğururken, özellikle kutup rotalarındaki yolcular ve uçuş ekipleri için ekstra önlemlerin alınmasını gerektirir. S4 seviyesi nadir görülen bir olay olmasıyla dikkat çekiyor; son kez 2003 Ekim’de bu şiddette bir fırtına yaşanmış ve İsveç ile Güney Afrika’da önemli etkiler kaydedilmişti.
Bu sırada gezegenimizin manyetik atmosferi de başka bir olayla sarsıldı: Pazartesi günü başlayan ve Almanya’dan Amerika’nın güneybatısına kadar uzanan geniş bir alanda görülen kutup ışıkları, jeomanyetik fırtınanın etkisini gösterdi. CME olarak adlandırılan koronal kütle atımları, güneşten kopan dev bir bulut taşıyıcısı olup Dünya’nın manyetik alanına çarptığında fırtına G4 seviyesine yükseliyor. Bilim insanları, güneşin yaklaşık 11 yıllık bir döngü içinde daha hareketli olduğu bu dönemde patlama ve fırtına sayısının arttığını belirtiyorlar.
Güncel olaylar, 10 Mayıs 2024’teki G5 (aşırı) fırtınanın elektrik şebekeleri ve küresel aurora manzaralarını nasıl tetiklediğini hatırlatırken, bu kez de radyasyon fırtınasının yol açabileceği riskleri önümüzdeki günlerde yakından izlememizi gerektiriyor. Uzay ajansları ve hava sahası yetkilileri, astronotların ve yüksek riskli operasyonların bulunduğu bölgelerde güvenlik protokollerini güncel tutuyor.
