Mevsim etkisiyle artan üst solunum yolu enfeksiyonları ve grip benzeri semptomlar, bazı vatandaşların evlerinde veya iş yerlerinde damardan serum uygulama taleplerine yol açıyor. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Acil Tıp Ana Bilim Dalı’ndan Doç. Dr. Serap Biberoğlu ve Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Nurhayat Yakut, bu yöntemin bilimsel olarak desteklenmediğini ve potansiyel tehlikeler doğurabildiğini ifade ediyor.
“Takdir edildiğinde bile çok fazla iyi geldiğini iddia eden kişiler olabilir; ancak bu, güvenli bir yaklaşım değildir.” şeklinde görüşlerini paylaşan uzmanlar, ev ortamlarında ve acil olmayan yerlerde uygulanacak damardan karışımların anafilaksi gibi yaşamı tehdit eden reaksiyonlara yol açabileceğini hatırlatıyorlar. Ayrıca damar yoluyla verilen ilaçların güvenli ve uygun koşullarda, acil müdahale olanaklarının bulunduğu ortamlarda yapılması gerektiğini vurguluyorlar.
Okullara veya iş yerlerine kadar uzanan talepler, özellikle vitamin karışımları, B ve C vitamini destekleri ya da antibiyotik içerikleriyle karışımlar olarak ün salmış durumda. Ancak uzmanlar, bu tür müdahalelerin kısa vadede etkili olduğuna dair bilimsel kanıt olmadığını ve yan etkilerle karşılaşma riskinin yüksek olduğunu belirtiyorlar.
“Ev ortamlarında yapılan uygulamalar ile ilgili olarak, hastane dışı alanlarda acil müdahale imkanı olmayabilir ve bu nedenle tek başına güvenli değildir. Anafilaksi olasılığı nedeniyle gerekli tedavi ve monitorizasyonun hızlıca sağlanması kritik öneme sahiptir. Bu tür uygulamalara karşı olan tutumumuz: ağızdan tedaviye üstünlük verilmesi gerektiği ve damardan müdahalenin yalnızca uygun bir klinikte gerçekleştirilmesidir.”
Hastaların “Ben taktım, bana iyi geldi” gibi inançları, tıbbi kararlar üzerinde baskı kurabilir; ancak bu kadar hızlı ve potansiyel olarak zararlı sonuçlar doğuran bir müdahalenin pratikte güvenli olmadığını belirtmek gerekir.
Hastalara verilen mesaj ise net: ev ortamlarında veya acil müdahale olmayan alanlarda taktırılacak serumlar, kalıcı faydadan çok riskler içeren bir uygulamadır. Bu tür müdahaleler için bilimsel olarak destekleyici kanıt bulunmuyor; uzun vadede güvenli olmayabilir ve hastanelerdeki güvenli uygulama süreçleri dışında uygulanmamalıdır.
Çocuklar ve yetişkinlerde en sık karşılaşılan durumlar üst solunum yolu enfeksiyonları ve viral kökenli hastalıklar oluyor. Bu nedenle dinlenme, yeterli sıvı alımı ve dengeli beslenme gibi temel önerilerle hastalıkla başa çıkmak, damardan tedaviye yönelmekten çok daha güvenli ve etkilidir.