Soğuk havaların etkisini artırmasıyla birlikte, uzun süre dışarıda çalışanlar ve özellikle yaşlılar ile çocuklar donma tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir. Diyabet ve kalp hastalıkları olan bireylerde risk daha da yükselir. Donma başladığında ilk belirtiler genellikle ellerin ve ayakların uyuşması veya karıncalanmasıyla kendini gösterir; renk değişimi de zamanla ortaya çıkar. Zamanla cilt soluk beyazlaşır ve müdahale edilmediğinde morarma ile doku kayıpları oluşabilir.
Islak eldivenler, sıkı ayakkabılar ve uzun süre hareketsiz kalmak donmayı hızlandıran faktörler arasındadır. Donma şüphesi olduğunda el ve ayakları ani sıcak suya sokmaktan kaçınılmalı; bu bölgeler nazikçe ve kontrollü bir şekilde ısıtılmalıdır. Uzun süre soğukta kalanlar için koruma en önemli adımdır. Eldivenler ve ısıtıcı, kuru kalmayı sağlayan ayakkabılar tercih edilmeli ve el ile ayaklar kuru tutulmalıdır. Uyuşma hissedildiğinde hemen sıcak bir ortama geçilmeli ve tıbbi yardım alınmalıdır.
Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi bölümünde görev yapan Doç. Dr. Neşe Kurt Özkaya, donmanın ilerlemesi halinde kalıcı sorunlar doğabileceğini ifade etti. “Çok ciddi donma vakalarında el ve ayak parmakları, hatta kulaklar gibi bölgeler donma seviyesine bağlı olarak kesilmek zorunda kalabilir,” şeklinde uyarıda bulundu. Ayrıca ampütasyon gerektiğinde, erken fark edilen vakaların tedavisi tamamen mümkünken, geç fark edilen vakalarda cerrahi müdahale kaçınılmaz olabilir.
Donma şüphesiyle başvurulduğunda hastalar, yanık tedavisine benzeyen bir yaklaşım ile yatıştırılarak tedavi sürecine alınır. Eğer riskli durumlar belirginleşirse, ampütasyon işlemi de dahil olmak üzere daha ileri tedavi seçenekleri gündeme gelebilir. Önleyici önlemler arasında eldiven ve ısıtıcı kullanımıyla birlikte kuru kalmayı sürdürmek, el ve ayaklarda uyuşma hissedildiğinde aceleci davranmamak ve sıcak bir ortama geçmek yer alır. Erken müdahale ile donma tamamen tedavi edilebilirken, gecikilmiş vakalarda hasar derinleşebilir ve uzun vadeli sorunlar ortaya çıkabilir.