Yakın zamanlarda iki sağlık çalışanının Nipah virüsü nedeniyle hastanede tedavi gördüğü haberleri sonrası yaklaşık 110 kişi temaslı olarak karantinaya alındı. Test sonuçları negatif çıkan bu kişiler, bilgilere göre doğrulanmış vakalarla temas halinde bulunmuşlardı. Nipah, genellikle hayvandan insana bulaşan ve çoğu kez ciddi sonuçlar doğurabilen bir zoonotik hastalıktır; şu an için aşı veya spesifik bir tedavi mevcut değildir.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Nipah virüsünü Ebola, Zika ve Covid-19 ile birlikte küresel salgın potansiyeli nedeniyle öncelikli olarak araştırılması gereken hastalıklar arasında listelemektedir. Vietnam ve Güneydoğu Asya’nın bazı bölgelerinde yıllara yayılan salgınlar görülebilir; en sık kaynak olarak enfekte meyve yarasalarının idrarı veya tükürüğüyle kirlenen meyve veya meyve ürünleri gösterilmektedir. Özellikle çiğ hurma suyu gibi besinlerin kontamine olması salgın riskini artırabilir.
BELİRTİLER Nipah enfeksiyonunun belirtileri geniş bir yelpazede seyreder; bazı kişilerde belirti görülmezken, başlıca ateş, baş ağrısı, kas ağrıları, kusma ve boğaz ağrısı gibi semptomlar görülebilir. Ardından baş dönmesi, uyuşukluk ve bilinç değişiklikleriyle ensefalit gelişebilir. Nörolojik bulgular, bazı vakalarda nöbet ve komaya ilerleyebilir. Akut solunum zorluğu ve zatürre de görülebilir. Kuluçka süresi yaklaşık 4 ila 14 gün arasındadır, bazı vakalarda bu süre 45 güne kadar uzayabilir. Vefat riski vakalar arasında değişiklik göstermekle birlikte bazı durumlarda yüksek oranlarda ölümle sonuçlanabilir.
AŞISI VAR MI? Mevcut durumda Nipah için onaylı bir aşı veya spesifik tedavi bulunmuyor. Destekleyici bakım ve semptom yönetimi temel yaklaşımı oluşturmaktadır.
GEÇMİŞ SALGINLAR Virüsün adını aldığı Malezya’daki ilk olay 1999’da kaydedildi ve 100’ün üzerinde kişinin ölümüne yol açtı. Büyük ölçekte domuz itlafı ile kontrol altına alınan salgında Singapur’a da sıçrama yaşanmıştır. Bangladeş, son yıllarda virüsün en çok can kaybına neden olduğu bölgelerden biri olarak öne çıkmaktadır. Hindistan’da Kerala eyaletinde 2018 ve 2023 yıllarında vakalar bildirilmiştir ve eyalet yönetimi salgınları kısa süre içinde bastırmayı başarmıştır. WHO’ya göre Kamboçya, Gana, Endonezya, Madagaskar, Filipinler ve Tayland gibi ülkelerde de virüsün yayılma potansiyeli bulunuyor; bu ülkelerde yarasa kaynaklı izlerin bulunması, enfeksiyon riskinin izlenmesini önemli kılmaktadır.