İncelemeye alınan geniş sağlık verileri, yaklaşık 125 bin kadının beyin yapısına dair bilgileri ve 11 bininin MR tarama sonuçlarını ortaya koyuyor. Bulgular, bazı beyin bölgelerindeki gri madde kaybının, kadınların demans riski altında olma ihtimalini erkeklere kıyasla daha yüksek gösterebileceğini işaret ediyor.
Çalışmada, hormon replasman tedavisinin (HRT) gri madde kaybını önlemediği ve kadınların beyin yapısında menopozun etkilerini değiştirmediği belirtildi. Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Barbara Sahakian, bu farkların özellikle Alzheimer hastalığından etkilenme eğilimi gösteren bölgelerde ortaya çıktığını ifade ederken, “Menopoz süreci onları ilerleyen dönemlerde daha savunmasız kılabiliyor” diye konuştu. Sahakian, ayrıca kadınlarda demans vakalarının erkeklerden yaklaşık iki kat daha fazla görülmesinin bu farklarla açıklanabileceğini belirtti.
İncelenen beyinde öne çıkan değişiklikler arasında, öğrenme ve hafızada kilit rol oynayan hipokampus ile anıların oluşmasına yardımcı olan entorinal korteks bulunuyor. Aynı zamanda dikkat ve duyguların düzenlenmesini sağlayan bir diğer alan olan ön singulat korteksinin de bu süreçte etkili olduğu belirtildi. Beyin dokusundaki gri madde hücre gövdelerini, onları çevreleyen nöronların bağlantı uçlarıyla birlikte ele alırken, beyaz madde ise sinyallerin daha uzak bölgeler arasında iletilmesini sağlayan uzanan aksonlardan oluşuyor.
Neden yardım istemekten çekinmemelisiniz
İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) rehberleri, menopoz semptomları için HRT’nin bir seçenek olabileceğini, fakat bu tedavinin beyin, hafıza ve ruh hali üzerindeki etkilerinin hâlâ sınırlı bir netlikle anlaşıldığını gösteriyor. Yeni çalışma, HRT sonrası kadınların ruh sağlığında bazı olumsuz değişikliklerin görülebileceğini ortaya koyuyor; buna karşın tedaviden önceki ruh sağlığı da benzer biçimde risk altında olabilir. Dr. Christelle Langley, menopozla mücadelede duyarlılığın artırılması gerektiğini vurgulayarak, “Menopoz dönemindeki kadınların sadece fiziksel değil ruhsal sağlıkları konusunda da daha dikkatli olmamız gerekiyor. Nelerin yaşandığını anlatmak ve yardım istemekten utanmamak önemlidir.” şeklinde konuştu.
Alzheimer Derneği’nin verilerine göre Birleşik Krallık’taki Alzheimer hastalarının önemli bir kısmını kadınlar oluşturuyor. Michelle Dyson, hormonal etkilerin beyin hacmiyle ilgili değişiklikleri de kapsadığını söyleyerek, uzun vadeli takip olmadan bu beyin değişikliklerinin demans riskini artırıp artırmadığını kesin olarak söylemenin zor olduğunu belirtti. Dyson ayrıca düzenli egzersiz, sigara içmeme ve alkol tüketiminin azaltılmasının demans riskini azaltmada faydalı olabileceğini ekledi.