Gürok, Fırat Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Anabilim Dalı öğretim üyesi olarak, günlerin kısalması ve güneş ışığına olan maruziyetin azalmasıyla bazı bireylerde sabah uyanmanın güçleştiğini, aşırı uyku isteğinin ortaya çıktığını ve enerjide belirgin azalma ile yaşamdan keyif alamama hissinin görülebileceğini vurguladı. Bu durumun basit bir mevsimsel geçiş ya da moral bozukluğu olarak değerlendirilemeyeceğini ifade eden uzman, kış depresyonunun beklenenden daha yaygın olduğunu belirtti.
Kültürel olarak batıni bir tabir olan “kış hüznü” olarak adlandırılan hafif tabloyun dahi toplumun yaklaşık %10-20’sinde görülebildiğini söyleyen Gürok, bu durumun ciddi bir duygu durum bozukluğu olarak ele alınması gerektiğini dile getirdi.
D vitamini eksikliği ise mevsimsel depresyonla güçlü bir bağlantıya sahip olduğuna dikkat çekti. Güneş ışığının azalması ve kalın giysiler nedeniyle kış aylarında D vitamini üretiminin düşmesi, serotonin aktivitesini destekleyen bu vitamini önemli ölçüde etkiliyor ve gün boyu yorgunluk ile motivasyon kaybını tetikleyebiliyor.
Mevsimsel depresyonun herkesi aynı şekilde etkilemediğini belirten Gürok, ekvatora uzak bölgelerde yaşayanlar, kadınlar ve 18-30 yaş arası genç yetişkinler ile ailesinde depresyon öyküsü bulunanların için riskin daha yüksek olduğunu ifade etti. En sık görülen belirtilar arasında kalıcı mutsuzluk ve umutsuzluk hissi, enerji kaybı, sabahları uyanmada zorluk, aşırı uyuma isteği, iştah artışı ve kilo alımı, ilgi kaybı, konsantrasyon güçlüğü ve sosyal çekilme yer almakta.
Işık Terapisi ve Bilişsel Yaklaşım Mevsimsel depresyon için doğru tanı ile etkili tedavinin mümkün olduğuna dikkat çekerek, ışık terapisinin tedavide altın standart olarak kabul edildiğini kaydetti. Gerektiğinde bilişsel davranışçı terapi, antidepresan ilaç tedavisi ve D vitamini takviyesinin de etkili seçenekler arasında olduğunu belirtti.
Işık terapisinin çoğu hastada sabah saatlerinde uygulandığını ve birkaç hafta içinde belirgin iyileşme sağlandığını ifade eden Gürok, kış aylarında ruh sağlığını korumak için güneş ışığından mümkün olduğunca faydalanılması gerektiğini vurguladı. Perdelerin açılması, günde en az 30 dakika dışarıda zaman geçirmenin önemi, düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenme bu süreci destekliyor. Omega-3 yağ asitleri ve proteinden zengin, işlenmiş karbonhidratlardan uzak bir beslenme düzeninin tedaviye katkısı vurgulandı.
Uyku düzeninin korunması, akşamları ekran kullanımının azaltılması, gündüz uyku süresinin sınırlanması ve sosyal ilişkilerin sürdürülmesi de iyileşmeyi destekleyen stratejiler olarak öne çıktı. Şikâyetlerin iki hafta ya da daha uzun sürmesi, günlük yaşamı ciddi şekilde etkilemesi ya da kendine zarar verme ile intihar düşüncelerinin ortaya çıkması durumunda mutlaka bir psikiyatri hekimine başvurulması gerektiği hatırlatıldı. Gürok, mevsimsel depresyonun ciddi ama tedavi edilebilir bir ruh sağlığı sorunu olduğunu belirtti ve ruh sağlığının fiziksel sağlık kadar önemli olduğunun altını çizdi.