Geleneksel tedaviler çoğu zaman tekrarlayan operasyonları gerektirir. Yeni geliştirilen manyetik jel yöntemi ise süreci hem hızlandırıyor hem de güvenliği artırıyor. Böbrek taşları, idrardaki minerallerin kristalleşmesiyle oluşan oldukça ağrılı bir durumdur. Günümüzde taşlar çoğunlukla lazer veya ultrasonla küçücük parçalara ayrılırken, daha sonra cerrahlar bu parçaları tel sepetlerle tek tek çıkarmak zorunda kalır. Bu yöntem dokulara zarar verebiliyor ve vakaların yaklaşık %40’ında küçük taş parçaları böbrekte kalıp yeni taşların oluşmasına yol açabiliyor.
STANFORD’DAN MANYETİK ÇÖZÜM Kaliforniya’daki Stanford Üniversitesi’nden Joseph Liao ve ekibi, böbrek taşlarını toplamak için özel bir jel ve mıknatıslı bir tel geliştirdi. Jel, taş parçalarını kaplayarak mıknatısa yapışmalarını sağlıyor. Ekip bu yöntemi, taş parçalarını hayvanlar üzerinde toplu halde test etmek için dört domuzun böbreklerine yerleştirdi. Sonuçlar dikkat çekiciydi: manyetik tel sayesinde taş parçaları tek seferde toplu halde çıkarılabildi. Böylece operasyon süresi kısaldı ve böbrek dokusuna verilen zarar azaldı. “Taş parçalarını tek tek çekmek yerine, bir mıknatısla hepsini birden toplamak gibi” diyor Liao.
AMELİYATSIZ GELECEK MÜMKÜNLÜĞÜ Yeni sistem, taş parçaları arasındaki boyut farkı gözetmeksizin onları tek bir seferde toplamayı mümkün kıldığı için böbreğin tamamen temizlenmesi ihtimalini artırıyor. Böylece yeni taş oluşma riski ile tekrarlayan ameliyat gereksinimi azalabilir. Çalışmaya dahil olmayan Kanadalı araştırmacı Veronika Magdanz ise yöntemi “çok umut verici” olarak değerlendiriyor: “Ne kadar çok taş tek seferde toplanırsa tedavi o kadar başarılı olur.” Domuzlarda yan etki gözlemlenmedi; jel toksik değil ve dokulara zarar vermiyor. Ekip, yöntemi birkaç ek hayvan denemesinin ardından yaklaşık bir yıl içinde insanlarda da teste tabi tutmayı planlıyor.