Yaşlı Nüfus İstatistikleri: Güncel Veriler ve Trendler

yasli-nufus-istatistikleri-guncel-veriler-ve-trendler-Hl8mUdZL.jpg

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 verileri, 65 yaş ve üzeri nüfusun sayı ve oranlarında belirgin bir artış gösterdiğini ortaya koyuyor. 2020 yılında 7 milyon 953 bin 555 olan 65+ nüfusu, 2025 yılında yaklaşık 9 milyon 583 bin 59 kişi olarak kayda geçti. Yaşlı nüfusun toplam içindeki payı da 2020 yılında %9,5 iken 2025 için %11,1’e yükseldi. Bu dönemde erkekler %44,7, kadınlar ise %55,3 gibi bir paya sahip oldu.

İleri yaş gruplarının büyümesi, 2030, 2040, 2060, 2080 ve 2100 yıllarına yönelik projeksiyonlarda da dikkat çekici şekilde yer alıyor. 2030’da %13,5, 2040’ta %17,9, 2060’da %27, 2080’de %33,4 ve 2100’te %33,6 olarak öngörüldü. Düşük doğurganlık senaryosu yaşlılık oranını 2030’da %13,5, 2040’ta %18,2, 2060’ta %28,8, 2080’de %38,5 ve 2100’de %42,8 şeklinde tahmin ediyor. Yüksek senaryo ise 2030’da %13,4, 2040’ta %17,5, 2060’ta %25,5, 2080’te %29,8 ve 2100’de %28,2 olarak hesaplandı.

Yaşlı nüfusun yaş gruplarına göre dağılımında 2020’de 65–74 yaş grubunun payı %63,8 iken 2025’te %62,9’a düştü; 75–84 yaş grubunun payı ise 2020’de %27,9’dan 2025’te %29,3’e yükseldi. 85 ve üzeri yaş grubunun payı ise 2020’de %8,4’ken 2025’te %7,8’e geriledi. 100 yaş ve üstü kişiler sayısında küçük bir artış gözlemlenerek 2025 yılında 8 bin 290 olarak kaydedildi.

TÜRKİYE NÜFUSUNUN YAŞ YAPISI DEĞİŞİYOR Yaşlı nüfus oranının genelde %10’u aşması, demografik olarak nüfusun yaşlandığını gösterir. Küresel demografik dönüşüm bağlamında Türkiye, doğurganlık ve ölüm hızlarındaki düşüş ile sağlık alanında kaydedilen gelişmelerin etkisiyle ortalama yaşam süresinin artmasıyla yaş yapısını dönüştürdü. Çocuk ve genç nüfusun payı düşerken, yaşlılar oranı artış gösterdi. Ülkenin hâlihazırda genç bir yapısı olsa da toplam yaşlı nüfus önemli ölçüde yükseldi. Ortanca yaş 2020’de 32,7 iken 2025’te 34,9 olarak hesaplandı; erkeklerde 34,2, kadınlarda 35,7 olarak belirlendi. 2030 için 37,1; 2040 için 41,4; 2060 için 48; 2080 için 51,5 ve 2100 için 52,2 yıl olarak öngörülüyor.

Yaşlı bağımlılık oranı da 2020’de %14,1 iken 2025’te %16,2 olarak gerçekleşti. 2030’da %19,5, 2040’ta %26,5, 2060’ta %45,5, 2080’de %61,9 ve 2100’de %61,6 olarak projelendirildi.

Yaşlı nüfusta küresel sıralama açısından 2025 yılında dünya nüfusu 8 milyar 231 milyon 613 bin 70 kişi olurken, yaşlı nüfus 856 milyon 880 bin 405 olarak kayıtlara geçti. Dünya genelinde en yüksek yaşlı nüfus payına sahip ilk üç ülke Monako (%36), Japonya (%30) ve İtalya (%25,1) olarak belirlendi. Türkiye bu sıralamada 194 ülke arasında 75’inci konumda bulundu. 2025 yılında il bazında en yüksek yaşlılık oranı Sinop’ta %21,7 olarak tespit edildi; en düşük il ise Şırnak (%3,8) oldu. 2025’te, toplam nüfusun %10 ve üzerinde olan il sayısı 62 olarak kaydedildi.

Bir hanede en az bir yaşlı fert bulunan hanelerin oranı 2025 itibarıyla %26,1 oldu ve toplamda 7 milyon 46 bin 560 hanede en az bir 65+ fert yaşıyor. Tek başına yaşayan yaşlıların oranı %73,5 gibi bir payla çoğunluğu oluşturdu. Tek kişilik yaşlı hane en çok Balıkesir’de (%34,3) ve Çanakkale’de (%34,1) gözlendi; en düşük oran İstanbul’da (%4,1) kaydedildi. 2025’te tek başına yaşayan yaşlılarda kendi çocuklarıyla aynı adreste yaşama durumu da incelendi ve %37,9’unun en az bir çocuğu ile aynı adreste olduğu görüldü.

Yaşlı fertlerin çocuklarına yakınlığı incelemesinde, 2025 itibarıyla yaşlı fertlerin %37,9’unun en az bir çocuğu ile aynı adreste, %5,9’unun aynı binada, %6,8’inin aynı caddede/mahkeme, %8,3’ünün aynı köyde/mahallede, %15’inin aynı ilçede ve %9,3’ünün aynı ildeki farklı bir ilçede yaşadığı belirlendi. Tek başına yaşayanlar arasında da benzer yakınlık durumları görüldü; ilde çocukla aynı bölgede yaşamak isteyenler daha yüksek oranlarda belirlendi. En yüksek oranda tek başına yaşayan yaşlılarda il düzeyinde çocukla aynı ilde olması %40,9 ile Çankırı’da, en düşük %4,1 ile İstanbul’da görüldü.

Eğitim durumunun yaşlı nüfusa etkisi 2024 verilerine göre yaşlı nüfusta ilkokul mezunu olanlar %46,7; ortaokul/ilköğretim %10,4; lise %10,4; yükseköğretim ise %9 olarak kayda geçti. Okuryazarlık oranları ise erkeklerde %97, kadınlarda %81,5 olarak belirlendi. Yaşam tabloları 2022-2024 sonuçları, doğuşta beklenen yaşam süresinin Türkiye genelinde 78,1 yıl olduğunu gösterdi; erkeklerde 75,5 yıl, kadınlarda 80,7 yıl. 65 yaşına ulaşan bir kişinin beklenen yaşam süresi yaklaşık 18 yıl olarak hesaplandı; erkeklerde 16,3 yıl, kadınlarda 19,6 yıl. Bu fark, kadınların erkeklerden ortalama 3,3 yıl daha uzun yaşamayı öngörüyor. Doğuşta yaşam süresi farkı 75 yaşında 11 yıl, 85 yaşında 5,8 yıl olarak seyrediyor.

Yaşlı nüfusun medeni durumu ile ilgili bulgulara göre 2025’te yaşlı erkeklerin %83,8’i evli, %1,5’i hiç evlenmemiş, %4,2’si boşanmış ve %10,6’sı eşini kaybetmiş durumda. Yaşlı kadınlarda ise %47,5’i resmi nikahla evli, %2,9 hiç evlenmemiş, %4,7 boşanmış ve %44,9’u eşini kaybetmiş olarak kayda geçti.

Yaşlıların ekonomisi ve yaşam koşulları açısından 2025’te toplam nüfusun %27,9’u yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunurken, yaşlı nüfusta bu oran %22,8 olarak görüldü. Yaşlılarda iş gücüne katılım oranı 2020’de %10, 2024’te %13,1 olarak gerçekleşti. Erkek yaşlılarda bu oran %21,4 iken kadınlarda %6,5 olarak kaydedildi. Yaşlı nüfustaki işsizlik oranı 2020’de %2,7 iken 2024’te %2,9’a yükseldi. Sektörel dağılımda 2024 yılında yaşlı nüfusun %56,9’u tarım, %32’si hizmetler, %7,7’si sanayi ve %3,4’ü inşaatta çalışıyor.

Yaşlılar 2024’te dolaşım sistemi hastalıklarından hayatını kaybetti verisi, 2024’te ölen yaşlıların %39,9’unun dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle olduğu göstergesiyle öne çıkar. Ardından %17,2 ile solunum hastalıkları ve %14,1 ile tümörler geliyor. Cinsiyete göre incelendiğinde, yaşlı erkeklerde iyi/kötü tümörler nedeniyle ölüm oranı %18,1 iken, kadınlarda %10,1 olarak kaydedildi. Alzheimer hastalığı sebebiyle 2020’de 13 bin 714 olan ölüm, 2024’te 10 bin 742 olarak belirlendi ve oran olarak %3’e geriledi. Kadınlarda bu hastalık nedeniyle ölüm oranı %3,8 iken erkeklerde %2,2 olarak kaydedildi.

İnternet kullanımı yaşı büyüyor 65–74 yaş grubundaki internet kullanıcı oranı 2020’de %27,1 iken 2024’te %53,2’ye yükseldi. Cinsiyete bakıldığında erkekler, kadınlardan daha yüksek oranda internet kullanıyor; 2025 verilerine göre erkekler %61,3, kadınlar %46,1 olarak tespit edildi.

Exit mobile version