Bir dizi önlemle tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasa sunumunu kademeli olarak durdurmayı hedefleyen düzenlemeler üzerinde çalışılıyor. Bu çerçevede, ahşap ve kağıt ürünler başlangıçta tercih edilirken, zamanla cam, metal ve porselen gibi çoklu kullanıma uygun ürünlerin kullanımını yaygınlaştırmayı amaçlayan bir yönelime gidiliyor.
Depozito Yönetim Sistemi kapsamında Sıfır Atık hareketinin hedefleri doğrultusunda 81 ile yayılarak plastik, cam ve alüminyum içecek kaplarının geri dönüşümünü artırmayı amaçlayan çalışmalar sürüyor. Bu yaklaşım, su kaynakları ve çevreye zarar veren tek kullanımlık plastiklerin kullanımının son bulması için gerekli adımları içeriyor.
Taslak yönetmelik, çeşitli kurum görüşlerine açıldıktan sonra sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinin katkılarıyla son halini alacak ve bu yıl içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor. Planlanan uygulamalar arasında; plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar ve EPS köpükten üretilen gıda kapları ile içecek kapları ve bardaklarının piyasaya arzına son verilmesi yer alıyor. Bu önlemler sayesinde yıllık karbon salımı yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksite denk bir azaltıma kavuşacak ve atık yönetim maliyetlerinde de önemli bir tasarruf sağlanacak.
Uzun ömürlü cam, metal ve porselen ürünlerin kullanımı teşvik edilecek Bu hedef doğrultusunda vatandaşlar, doğa dostu alternatiflere yönlendirilecek. Plastik veya köpük gıda kaplarının yerine kağıt kaplar, köpük bardakların yerine kağıt bardaklar, plastik çubuklu kulak pamuklarının yerine ahşap çubuklar ve benzeri dönüşümlü tercihler öne çıkarılacak. Ayrıca plastik karıştırıcı kaşıkların yerine ahşap veya kağıt karıştırıcılar; plastik çatal, bıçak ve kaşıkların yerine ahşap seçenekler; plastik yerine karton pipetler; plastik bardaklar yerine kağıt bardaklar gibi yenilikler pazarda benimsenmeye devam edecek.
Bakanlığın amacı, Sıfır Atık kapsamında tek kullanımlık ürünlerden çoklu kullanıma uygun ürünlere geçişi yaygınlaştırmak ve toplumsal alışkanlıkları bu yönde değiştirmek olarak öne çıkıyor. Böylece kağıt ve ahşap gibi sınırlı kullanımlı ürünler yerine uzun ömürlü cam, metal ve porselen alternatiflerin benimsenmesi teşvik edilecek.
27 AB ülkesi tek kullanımlık plastik ürünleri yasakladı Ayrıca bilimsel veriler, dünyada üretilen plastiklerin yaklaşık yüzde 40’ının tek kullanımlık olduğuna işaret ediyor. Yetersiz atık yönetimi nedeniyle bu ürünlerin büyük bir kısmı doğaya karışıyor. Deniz çöpünün yaklaşık 80’inin tek kullanımlık plastikler ile plastik içeren balıkçılık ekipmanlarından oluştuğu da gösteriliyor. Bu nedenle hükümetler yeni politikalar üretiyor. Avrupa Birliği, Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi ile belirli ürünlerin piyasaya sürülmesini yasaklama veya ciddi şekilde kısıtlama taahhüdünde bulundu. Türkiye ise bu çerçevede tüm paydaşlarla uyum içinde yeni bir yönetmelik taslağı üzerinde çalışıyor.