Savaşın Maliyeti Yoksulluğu Bitirir: Deneyimler ve Umut

savasin-maliyeti-yoksullugu-bitirir-deneyimler-ve-umut-v5hiRXzl.jpg

ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü operasyonların üzerinden 20 gün geçti. Bu süre zarfında Amerikan ordusu savaşa bağlı harcamalarını milyonlarca dolar üzerinden hesaplıyor; bazı tahminler saniyede binlerce dolar baz alıyor. İran’a yönelik maliyet hesapları, özellikle savunma ve güvenlik önlemlerinin günlük olarak artmasına yol açıyor.

ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki ulaştırma gücünü garanti altına almak amacıyla NATO üyelerinden savaş gemisi göndermesi talebine Avrupa’dan net bir yanıt gelmedi. Beyaz Saray, Kongre’ye 200 milyar doların üzerinde bir bütçe talebinde bulunacağı iddiasını gündeme getirdi; ancak bu rakamın resmi olarak onaylanıp onaylanmayacağı soru işareti yarattı. Washington Post’ta konuşan yetkililer, bu meblağın Kongre tarafından pek de kolayca kabul edilmeyeceğini belirtti. Geçtiğimiz Aralık ayında 856 milyar dolarlık bütçe onaylanmıştı ve ek savaş bütçesinin her vatandaş için yaklaşık 680 dolar, her hane için ise 2.700 dolarlığı bir ek maliyet doğuracağı hesaplanıyor.

Harcamaların bir sonraki aşamada da genişleyebileceği kaygısı, savaşın 20. gününde hâlâ Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması ve İran’ın Körfez ülkelerine saldırılarını sürdürmesiyle artıyor. Resmi talep konusunda netlik olmaması, bazı yetkililerin gayriresmi görüşmelere işaret etmesine yol açıyor. Bu süreçte 2027 mali yılı bütçesi için de talep kalemlerinin belirlenebileceği konuşuluyor.

225 milyar dolarlık harcama, küresel etkileriyle karşı karşıya Bir yandan dünyanın en zenginlerinden Elon Musk ve Jeff Bezos’un servetlerindeki dalgalanmalar bu büyüklükteki bütçeyi tartışmaya açıyor. Bu para ile çeşitli topluluklar için yatırım seçenekleri ve alt yapı projeleri değerlendirilebilirdi. Örneğin, 225 adet üniversite kurulması, yüz binlerce konut inşa edilmesi veya büyük ölçekli sağlık tesislerinin sayısının artırılması gibi projeler anlamlı alternatifler olarak öne sürülüyor. Ancak savaş bütçesi olarak değerlendirildiğinde, bu miktarın hangi alanlarda ve nasıl kullanılacağı konusunda netlik bulunmuyor.

Kayıplar ve ekonomik etkiler Küresel LNG tedarik zincirinde aksaklıklar sürüyor; bir aydan fazla süredir üretimin ve sevkin engellendiği belirtiliyor. Irak, Kuveyt ve Suudi Arabistan gibi ülkeler ise günlük olarak milyarlarca dolarlık kaybı yaşıyor. Ayrıca hava sahasının kapalı olması nedeniyle uçuş iptalleriyle ilgili maliyetler de günlük bir yük olarak ortaya çıkıyor. Katar’da LNG tesislerine yapılan saldırılar, üretimin düşmesiyle yıllık gelir kaybını da beraberinde getiriyor.

İsrail’in harcamaları İsrail’in İran’a karşı 20 gün içindeki operasyonları için yaklaşık 6.4 milyar dolar harcandığı bildiriliyor; günlük harcamaların ise yaklaşık 320 milyon dolar civarında olduğu belirtiliyor.

Exit mobile version