Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Bahreyn, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Umman gibi Körfez ülkelerinin ihracatında Asya kıtası belirgin bir rol oynuyor. Hürmüz Boğazı’nın kapanması veya enerji altyapısına yönelik tehditler, küresel tedarik zincirlerinde riskler doğurarak Asya ülkeleri için de endişe kaynağı oluşturmaktadır. Savaş başlangıcından itibaren Dubai emlak endeksi yaklaşık %26, Katar endeksi ise yaklaşık %7 oranında geriledi. Buna karşılık Dubai finansal piyasaları da ~%15 oranında düşüş gösterdi. Suudi Arabistan borsası savaşın ilk günlerinde sert kayıplar yaşayarak daha sonra toparlanmaya çalışsa da hâlâ zayıf bir seyir izliyor. Bölge ülkelerinin borsalarında düşüşler sürerken enerji krizi, küresel enflasyon üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.
Küresel ekonomi Körfez petrolüne bağlıdır açıklamasıyla görüldüğü üzere, Ankara Social Sciences Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Erhan Akkaş, Dubai gayrimenkul endeksindeki hızlı düşüşün kent ekonomisi açısından olası olumsuz etkilerini işaret ediyor. Akkaş, Kuveyt, Umman ve Bahreyn’in de benzer sonuçlar doğurduğunu belirtirken, “Körfez ülkelerinin borsalarında düşüşler var; ancak BAE ve Katar’a özgü etki daha belirgin görünüyor. Özellikle BAE açısından turizm, finansal piyasa ve ticaret alanlarında görülen zorluklar ile çalışanların ülkelerine dönmesi baskıyı artırıyor.” dedi.
Enerji zengini bir bölge olan Körfez’de petrol ve türevlerinin yaydığı risk, enerji altyapısının zarar görmesi halinde ülkelerin karşı karşıya kalacağı ciddi tehditleri işaret ediyor. Akkaş’a göre enerji sektörü içinde görülen sorunlar, “yayılma etkisiyle” diğer sektörleri de etkiliyor ve küresel ölçekte üretim maliyetlerini yükselterek enflasyonist baskıyı güçlendiriyor. Körfez’in petrol dışı ihracatını oluşturan ana kalemler, değerli taşlar ve metaller, altın, elmas ve mücevherler; ardından makineler, mekanik cihazlar ve elektrikli ekipmanlar ile otomobil ve yedek parçaları olarak öne çıkıyor. Bu kalemler, hem ithalat hem de ihracatta önemli bir konuma sahipler.
Dubai’nin yeniden ihracat kapasitesi krizden en çok etkilenecek alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Dubai Limanı ve genel deniz ticareti, küresel lojistik ağlarının merkezi konumunu sürdürmektedir; bu konumun kaybedilmesi halinde yeniden ihracat yoluyla sağlanan akışlar olumsuz etkilenebilir. Petrol ve türevlerinin üretim süreçlerinde temel girdiyi oluşturması, tedarik zincirlerinde aksamalara ve maliyet artışlarına yol açarak imalat sektörünü geniş çapta etkiliyor. Bu durum plastik ve petroldene gelen hammaddelerde üretim sıkıntılarına ve dolayısıyla enflasyonist baskıya zemin hazırlıyor.
Beyaz yakalılar için durum endişe verici çünkü bu bölgede iş gücü büyük ölçüde yabancı çalışanlardan oluşuyor. Uzmanlık ve yöneticilik gibi Arkitekt, mühendislik ve teknik bilgi gerektiren pozisyonlar çoğunlukla Batı ülkelerinden karşılanıyor. Özellikle güvenlik endişeleri, beyaz yakalıların kendi ülkelerine geri dönme veya daha güvenli bölgelerde iş arama eğilimini güçlendiriyor. Buna karşılık mavi yakalılar için geri dönüş oranları hâlâ oldukça düşük kalıyor.