Ramazan dönemi, gıda perakendesinde talepte belirgin bir hareketliliğe yol açarken, tüketicilerin ihtiyaç odaklı ve planlı alışveriş davranışı sergilediği bir dönemi beraberinde getiriyor. Bu süreçte temel gıda ürünlerine olan talep artarken, ramazan kolileri ve sosyal yardım amaçlı alışverişler de sürüyor. Çevrimiçi siparişlerde ise belirli saatlerde yoğunluk gözlemleniyor.
Tüketiciler, ihtiyaç odaklı alışverişe yöneliyor TOBB Perakendecilik Sektör Meclisi Başkanı Alp Önder Özpamukçu, ramazan döneminin gıda perakendesi için her yıl hareketlilik yarattığını, bu yıl ise harcama bütçesi baskısı nedeniyle daha kontrollü ve planlı bir yaklaşımın baskın olduğunu belirtti. Yüksek hacimli bir sıçrama yerine dengeli bir artışın görüldüğünü ifade eden Özpamukçu, bakliyat, pirinç, makarna, yağ, un, şeker, hurma ve çorbalık ürünler gibi temel kategorilerin taleplerinde belirgin bir artış olduğunu vurguladı. Pratik kullanımın öne çıktığı hazır çorba, tatlı malzemeleri ve paketli ürünler de tüketici tercihlerinde sıkça yer buluyor.”
İftar sofralarına yönelik hareketlilik Özpamukçu, et, kıyma, tavuk ve kırmızı et ürünleri ile pide ve fırın mamulleri ile sebze-meyve taleplerinin artış gösterdiğini, bu taze ürünlerde artışların çift hanelere yaklaştığını ifade etti. Temel paketli ürünlerde ise daha istikrarlı bir talep yükselişi görüldüğünü belirten uzman, gıda dışı kategorilerin ise sınırlı ama döneme özgü hareketlilik gösterdiğini ekledi. Fakat ana ağırlık yine gıdadan geliyor.
Yardımlar daha esnek ve ihtiyaç odaklı Ramazan ayında sosyal yardım amaçlı alışverişlerin dayanışma ruhunu sürdürdüğünü belirten Özpamukçu, kolilerde genellikle un, yağ, şeker, pirinç, makarna, bakliyat, salça, çay ve uzun raf ömürlü temel ürünlerin bulunduğunu söyledi. Artan maliyetler nedeniyle adet bazında planlama yapılırken hediye kartı uygulamalarının yaygınlaşması, yardımların daha esnek ve ihtiyaç odaklı olmasına olanak tanıyor. Böylelikle israf azalırken üretilecek doğru ürün karmasıyla ihtiyaç sahiplerine ulaşım kolaylaşıyor.
Çevrimiçi alışveriş ve teslimat dinamikleri Ramazan döneminde çevrimiçi platformlarda iftar öncesi saatlerde belirgin bir yoğunluk oluşuyor; tüketiciler hızlı teslimat talep ediyor. Planlı alışveriş eğilimi sürerken eksik tamamlama ihtiyaçları için dijital kanalların sık kullanıldığı görülüyor. Tüketicilerin çevrimiçi sepetlerinde temel gıda ürünleri, içecekler, atıştırmalıklar ve tatlı malzemeleri ile fırın ürünleri öne çıkıyor; kampanyalı ürünler de önemli bir pay taşıyor. Dijital kuponlar ve ramazana özel kampanyalar çevrim içi alışverişin büyümesini destekliyor. Ev dışı tüketimde de ramazanın etkisiyle menülerde özel düzenlemeler yapılıyor; restoranlar ve ev servislerinde talep artışı sürüyor.
Promosyonlar ve fiyat istikrarı Özpamukçu, ramazan ayında promosyonlu ve indirimli ürünlerin toplam satış içindeki payının belirgin biçimde arttığını ifade etti. Tüketicilerin kaba fiyat karşılaştırmalarına bu dönemde daha çok dikkat gösterdiğini belirten uzman, sabit fiyat uygulamaları, çoklu alım kampanyaları ve ramazana özel indirim setlerinin satışların önemli bölümünü oluşturduğunu kaydetti. Organize gıda perakendesinin maliyet baskılarına rağmen dengeleyici rolünü sürdürdüğünü, kampanya oranlarını artırdığı ve temel ürünlerde fiyat sabitleme çalışmaları yürüttüğü belirtildi.
Ramazan sonrasında talebin normalleşmesini ve harcamalarda dengelenmeyi bekleyen sektör, tüketici tarafında fiyat hassasiyetinin devam edeceğini ve ihtiyaç odaklı alışveriş eğiliminin sürmesini öngörüyor. Maliyet yönetimi, tedarik zinciri sürekliliği ve fiyat istikrarı ise gelecekte en kritik başlıklar olarak öne çıkıyor. Organize perakende sektörünün enflasyonla mücadelede dengeleyici rolünü sürdürmesi ve dijitalleşme yatırımlarının hız kazanması beklenirken, gıda arz güvenliğinin izlenebilir ve şeffaf bir tedarik zinciri ile güçlendirilmesi de öncelikler arasında yer alıyor. Bu kapsamda tüm paydaşların işbirliğiyle gıda tedarik zincirinin geliştirilmesi hedefleniyor.