Türkiye genelinde kiraya verilen boş konutlarda şubat ayında yıllık olarak %24.94 artış kaydedildi. TÜİK’in son kira zammı ise %33.39 seviyesinde belirlendi. Eski kiracılar için dezavantajlı bir süreç başlıyor, çünkü yıllar önceki kira bedelleri, enflasyonla güncellense bile şimdi yeni kiralara göre daha düşük kaldı. Böylece birkaç yıl önce konut kiralayanlar için artık mevcut kiralar, yeni kiralardan daha avantajlı bir konumda görünmüyor.
Bir başka ifadeyle, 1–2 yıl önce kiracı olan biri yeni bir daire aradığında mevcut kira düzeyiyle karşılaştırıldığında, bazen daha uygun bir fiyata başka bir yerde konaklama imkanı bulabiliyor. Bu durum, geçmişte kiralayan vatandaşları dezavantajlı bir konuma sürüklüyor. 2–3 yılda ev kiralayanların kira artışları piyasanın üzerinde seyrediyor ve bu da gelecekteki kira politikalarını yeniden şekillendiriyor. Piyasa analizlerinde İstanbul özelinde de kira bedellerinin nerelerde nasıl değiştiği değerlendiriliyor.
Milliyetçi Haberler’e konuşan Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, süreçteki son dönemdeki gelişmeleri şöyle özetliyor: “Kira piyasasında son yıllarda dengesizlikler devam etti. %25 kira sınırlaması sonrası bozulmalar yaşandı ve arabuluculuk zorunluluğu getirildi. Son iki yılda kira artışları TÜFE’nin altında kaldı. Ancak mevcut kiracıların son kira artışları %33.39 olarak görünüyor; yeni kiralayacaklarda bu oranın daha düşük olduğu gözlemleniyor. Bölgesel farklılıklar da önemli.”
Eski kiracılar için daha fazla kolaylık gerektiğini vurguluyor. “Kira artışları sınırlı olmalı, eski kiracılar daha uzun vadeli ve uygun şartlarla korunmalı,” diyen Özelmacıklı, bazı bölgelerde enflasyon oranının üzerinde artışların da görüldüğünü kaydediyor. TÜFE üst sınırıyla hareket eden bir piyasa olduğundan, daha düşük kiraların bulunduğu bölgelerde emlak işletmelerinden destek almak mümkün olabilir. Kira artışında müzakere ve esneklik önem kazanıyor.
Kiralık dairelerde taşınma kararını etkileyen faktörler arasında taşınmanın maliyeti ve yeni konuttaki ek giderler öne çıkıyor. Taşınmanın bütçeye etkisi iyi hesaplanmalı ve karar buna göre verilmelidir.
İstanbul’da kentsel dönüşümün yoğun olduğu ilçelerde kira artışları daha hızlı olabiliyor. Avcılar, Bahçelievler ve Güngören gibi bölgelerde bu durum dikkat çekiyor. Kira dengelenmesi yaklaşık iki yıl daha sürecek ve arz-talep dengesi, yeni konut teslimleriyle birlikte toparlanmayı hedefliyor.
Nisan–Mayıs aylarında evlenme sezonunun etkisiyle kira artışlarının artması bekleniyor; yaz aylarında da yükselişin sürmesi muhtemel. İstanbul’da mevcut durumda ortalama kira metrekare başına yaklaşık 375 TL düzeyinde işlem görmekte; eski konutlarda 325 TL’ye kadar düşüş, yeni konutlarda ise 450 TL’yi aşan rakamlar görülebiliyor. Bu da eski bir daire için yaklaşık 30 bin TL, yeni bir daire için yaklaşık 45 bin TL gibi maliyetlere yansıyabiliyor.
Boş konutlarda kira artışları ülke genelinde belirginleşirken, TÜİK’in güncel verileri de bu değişimi doğruluyor. Eski kiracıların konut maliyetleri, yeni kiralama bedellerine kıyasla giderek daha etkili bir karşılaştırma tablosu oluşturuyor. Piyasanın dinamikleri, bölgesel farklar ve artış hızıyla şekillenmeye devam ediyor.
Uzmanlar, kira artışlarının üst sınırının TÜFE olduğunu hatırlatarak, bölgelerdeki farklılıklar nedeniyle daha düşük kira bedellerinin bulunabileceğini işaret ediyorlar. Eski kiracıların korunması ve daha adil bir denge için tarafların diyalog halinde olması gerektiğini vurguluyorlar. Taşınmayı düşünenlerin maliyetlerini dikkatle hesaplaması ve gerekirse profesyonel destek alması öneriliyor.
İstanbul özelinde kentsel dönüşüm etkilerinin kira hareketliliklerini hızlandırdığı belirtiliyor. Bu süreçte arz stokunun artmasıyla birlikte konut kiralarının dengelenmesi umut ediliyor. Ancak evlenenler ve yaz sezonu gibi dönemsel faktörler nedeniyle kısa vadede artışların devam etmesi öngörülüyor. Şu anki tabloya göre metrekare başına kira bedeli İstanbul’da yaklaşık 375 TL civarında seyrediyor; eski konutlar 325 TL’ye kadar düşerken yeni konutlar 450 TL’yi aşabiliyor.
Kira artışlarında denge arayışı – TÜFE’nin üst sınırı rehber olmaya devam ediyor ve bölgeler arasında farklar belirginleşiyor. Kiralarda uzlaşma ve esneklik, özellikle eski kiracıların korunması açısından ön plana çıkıyor.
Taşınma kararları ve maliyetler – Taşınmanın maliyeti, yeni konutta karşılaşılacak ek giderlerle birlikte karar sürecini etkiliyor. Doğru hesaplamayla hareket etmek önemli.
İstanbul özelinde trendler – Kentsel dönüşüm etkisi ile bazı ilçelerde kira artışları hızlı gerçekleşiyor; arz stokunun artmasıyla dengelenme bekleniyor, ancak sezonluk hareketler nedeniyle kısa vadede artışlar sürebilir. Ortalama kira bedelleri ve metrekare başına değerler şehir içinde farklılık gösteriyor.