Mali Suçları Araştırma Kurulu MASAK, para transferlerinde kayıt dışı hareketleri engellemeye yönelik yeni bir dizi uygulamayı mart ayı içinde hayata geçirecek. Günlük transfer açıklama zorunluluğu, daha önce 200 bin TL olarak açıklanırken yapılan etki analizinin ardından 400 bin TL’ye yükseltildi. İnternet bankacılığı, mobil bankacılık ve ATM üzerinden gerçekleştirilecek işlemlerde, toplam 400 bin TL’yi aşan transferler için amacın en az 20 karakterle açıklanması istenecek.
Yeni transfer kategorileri para hareketlerini sınıflandıracak ve bankalar ile ödeme kuruluşları bu kategorileri kullanacak. Gayrimenkul alımı, araç alımı, borç ödemesi, bağış, sigorta, sağlık harcamaları, kripto varlık işlemleri, şans oyunu ödemeleri ve danışmanlık hizmetleri gibi alt kategoriler devreye girecek. Ayrıca “Diğer” ya da “bireysel ödeme” olarak işaretlenen transferler için de açıklama talep edilecek.
KURALA UYMAYAN PARA GÖNDERİLEMEYECEK ifadesiyle, 400 bin TL’yi aşan işlemler için ek yükümlülükler kademeli olarak uygulanacak. 2–20 milyon TL arası transferlerde Nakit İşlem Beyan Formu doldurulması gerekecek; 20 milyon TL üzeri işlemler için ise kaynağa ilişkin ek bilgi ve belgeler talep edilecek. Yeterli açıklama sağlanmadığı durumlarda transferin gerçekleştirilmesi engellenebilecek.
15 MART’TA DEVREYE GİRME SÜRECİ planlanan düzenleme, yalnız dijital bankacılık kanallarını değil ATM’leri de kapsayacak. Uygulamanın 15 Mart tarihi itibarıyla faaliyete geçmesi öngörülüyor.
ŞÜPHELİ PARA HAREKETLERİNİN TESPİTİ KOLAYLAŞACAK amacıyla, hesaplar üzerinden yapılan büyük ve olağan dışı transferler daha kolay izlenebilecek. Finansal dünyada sıkça gördüğümüz yüksek tutarlı işlemlerde artan denetimler, kayıt dışı hareketleri daha net ortaya koyacak. Yeminli Mali Müşavir Ahmet Kurtuluş şöyle diyor: “Açıklama zorunluluğu ile amacın netleşmesi ve para akışının şeffaflaşması hedefleniyor. Gayrimenkul, araç alımı ve benzeri kategorilerin eklenmesiyle işlemler daha iyi sınıflandırılacak ve analiz edilebilir hâle gelecek.”
HESABINI KİRALAYANLAR DİKKAT olarak bilinen uygulamaya karşı ciddi yaptırımlar söz konusu. Bir banka hesabı üzerinden yapılan tüm işlemler hesap sahibinin sorumluluğundadır; dolandırıcılık, yasa dışı bahis veya kara para aklama gibi suçlar için kullanıldığında hesap sahibinin savunması geçerli olsa bile suçlama doğabilir. Bloke işlemleri ve savcılık soruşturmaları da gündeme gelebilir; bu nedenle hesaplar üçüncü kişilere kullandırılmamalı ve IBAN paylaşımı dikkatle yapılmalıdır.
AÇIKLAMA KISMINA SATIN ALDIĞINIZ ÜRÜNÜ YAZIN önerisiyle, ödeme yapılırken kayıtlı hesaplar üzerinden işlem yapmak büyük önem taşır. Fatura sahibi ile ödeme hesabının aynı olması güvence sağlar. Başka bir kişinin veya firmanın adına ödeme talep edilmesi halinde, yazılı açıklama istenmesi ve bu durumun ticari gerekçesinin sorgulanması gerekir. Net açıklama ile alıcı ve satıcı açısından güvenlik sağlanır; örneğin ürünün adı ve bedeli açıkça belirtilmelidir. Yeni kurallar, yüksek tutarlı işlemlerde daha ayrıntılı açıklama ve belge talep edilmesini gerektirecek; bu da tüketicilerin işlemlerini şeffaf ve kayıtlı tutmasını teşvik eder.