Estonya, dijital göçebeler için sunduğu esnek oturum imkanıyla uluslararası çalışanlar arasında öne çıkıyor. Burada uzaktan çalışmayı veya kendi işini yürütmeyi belgeleyen kişiler, Estonya’da yaşamaya başlayabilir ve gerektiğinde süresini uzatma yoluyla ülkede daha uzun süre kalabilirler. Düşük yaşam maliyeti, modern dijital altyapı ve Avrupa’nın en gelişmiş e-hizmetleri bu vizyona ek değer katıyor.
İlk başvurumuzun ardından, vize süreci boyunca gerekli belgeler ve şartlar netleşiyor. Başvuranların AB/AEA/İsviçre vatandaşı olmaması, Estonya’da uzaktan çalıştığını kanıtlaması ve sağlık sigortası gibi temel gereklilikleri karşılaması gerekiyor. En az 3 aylık aktif çalışma geçmişinin sunulması, adli sicil temizliği ve sağlık sigortası da zorunlu adımlar arasında yer alıyor.
Girişimci ve serbest çalışanlar için Estonya, IT, tasarım ve danışmanlık alanlarında faaliyet gösteren profesyoneller için hızlı bir adaptasyon süreci sunuyor. Ayrıca aile bağlarını kapsayan kapsamlı bir vize paketi mevcut; eş, çocuklar ve bazı durumlarda bağımlı ebeveynler de başvurulara dahil edilebiliyor.
Yaşam maliyeti konusunda Tallinn ve Tartu gibi şehirlerde kiralar değişkenlik gösteriyor; aylık temel giderler genelde 800–1.400 euro aralığında bir daire için olabilirken faturalar, internet ve ulaşım gibi giderler ekleniyor. Avrupa’nın pek çok kentindeki maliyetlerle karşılaştırıldığında, Estonya nispeten daha uygun bir program sunuyor.
Neden cazip? Avrupa’nın en gelişmiş e-hizmet altyapısına sahip olan Estonya, geniş çapta İngilizce kullanımını ve yüksek hızlı internetiyle dikkat çekiyor. Şirket kurma ve coworking kültürü de bu ekosisteme uyum sağlamayı kolaylaştırıyor. Ayrıca Schengen bölgesinde serbest dolaşım imkanı, dijital profesyoneller için büyük avantaj yaratıyor.
Temel kriterler arasında AB/AEA/İsviçre vatandaşı olmamak, Estonya’da uzaktan çalıştığını veya kendi işini yürüttüğünü kanıtlamak, en az 3 aylık aktif çalışma geçmişi, sağlık sigortası ve temiz adli sicil bulunması yer alıyor. Gelir için net bir taban belirlenmese de banka hesap dökümleri ve düzenli gelir beyanı gibi belgelerle yaşayabilirlik kanıtı sunulması bekleniyor.
Aile üyeleri dahil mi? Evet; eş, çocuklar ve bazı durumlarda maddi bağımlı ebeveynler de vize kapsamına alınabilir.
Avrupa’nın hızlı mobil internet kıyasında Bulgaristan ise Dijital Göçebe Vizesiyle dikkat çekiyor. Bansko, Sofya ve diğer bölgelerde gözlenen uygun maliyetler ve güçlü internet altyapısı, dijital göçebeler için cazip bir alternatif sunuyor. Yeni başlayan bu program için başvurular iki aşamalıdır: önce D tipi vize ardından Oturma iznine geçiş. Oturma izni başlangıçta 1 yıl için verilir ve koşullar karşılandığında yenilenebilir.
Kimler başvurabilir? AB/AEA/İsviçre vatandaşı olmayanlar ve Bulgaristan’da uzaktan çalışmanın bir işverene bağlı olmadan yürütüleceği kanıtı gerekir. Aile üyeleri dahil edilebilir ve gelir kriteri Bulgaristan brüt asgari ücretine endeksli olarak hesaplanır. 2025 yılı için asgari ücret üzerinden hesaplanan yıllık gelir güvence altına alınır.
Yaşam maliyeti ve şehirler Sofya ve Bansko gibi lokasyonlarda kira, faturalar ve günlük giderler nispeten düşüktür. Vergi avantajı ve güçlü internet altyapısı bu bölgeyi cazip kılar. Aile birleşimi ile eş ve çocuklar için ek konaklama ve gelir kanıtları istenebilir.
Romanya ise 2021 yılından beri Dijital Göçebe Vizesi sunuyor ve bütçesiyle öne çıkıyor. Başkent Bükreş ve Cluj-Napoca gibi şehirlerde yazılım ve teknoloji ekosisteminin gelişmesi, uzaktan çalışanlar için çekiciliği artırıyor. Gelir kriteri, son 6 ay içindeki ortalama brüt maaşın 3 katı olarak belirlenmiştir ve 12 ay süreli vize başlangıçta verilir, yenileme yoluyla uzatılır. Aile üyeleri için ek kanıtlar ve ikamet şartları vardır.
Yaşam maliyeti Romanya’da şehir merkezlerinde kira ve diğer giderler Bulgaristan’a göre biraz daha yüksek olabilir; buna karşılık vergi avantajı ve uygun konaklama seçenekleri sürdürülebilir bir yaşam sunar. Şehirler arasında Bükreş, Cluj-Napoca, Timișoara ve Brașov öne çıkan seçenekler olarak sıralanır.
Yarın için planlananlar Fransızya, Hollanda, Çekya ve Hırvatistan gibi ülkelerin de dijital göçebe programlarıyla ilgili gelişmeler bulunmaktadır ve bu ülkeler, yetenekli profesyoneller için farklı fırsatlar sunmaya devam ediyorlar.