Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, deprem riski taşıyan yapı stoğunu daha güvenli hale getirmek amacıyla önemli bir adım atıyor. Hazırlanan taslak, mevcut binalara deprem yalıtım birimleri ekleyerek sarsıntının yapı üzerinde iletisini azaltmayı ve enerji yutma kapasitesini yükseltmeyi hedefliyor. Ayrıca, güçlendirme çalışmalarında kullanılan özel donanımlar ve malzemelerin, binanın dayanıklılığını artıracak şekilde entegrasyonunu öngörüyor.
Güncel mevzuat eksikliği nedeniyle, bilimsel ve mühendislik esaslarına dayalı, uygulanabilir, denetlenebilir ve sürdürülebilir bir çerçeve oluşturulması amaçlanıyor. Türkiye’nin mevcut yapı stokunun büyük bir kısmı, güncel yönetmeliklerden önce inşa edildiğinden, bina güçlendirme yaklaşımı can ve mal kaybını azaltmada en stratejik çözüm olarak belirginleşiyor.
Enerji yutacak donanımlar Taslak, mevcut binalara deprem yalıtım birimleri ekleyerek sarsıntının iletimini en aza indirmeyi ve enerji yutma kapasitesini artıracak özel ekipmanların kullanılmasını öne çıkarıyor. Ayrıca, kolon, kiriş ve perdelerin yüksek dayanımlı polimerlerle sarılarak güçlendirilmesi için esaslar getiriliyor. Yüksek bloklarda uygulanacak güçlendirme projelerinde, sönümleme sistemi ya da deprem yalıtımı gibi özellik arz eden tasarımlarda uzman inşaat mühendislerinden tasarım gözetimi ve denetimi talep ediliyor. Bu tür uygulamaları yürüten personelin ise mesleki yeterlilik belgesine sahip olması zorunlu tutuluyor. Uygulama sırasında projede öngörülmeyen bir durum ortaya çıkarsa çalışmalar durdurulup proje revizyonu yapılması gerektiği vurgulanıyor.
Bina sahibine bakım sorumluluğu Taslağın öne çıkan maddelerinden biri, güçlendirme sonrası dönemi kapsıyor. Proje müellifi, binanın hizmet ömrü boyunca performansını korumak için bir “Kalite Kontrol Planı” hazırlayacak ve periyodik bakım/izleme faaliyetlerini belirleyecek. Bu süreçlerin yerine getirilmesinden doğrudan bina sahibi sorumlu olacak. Ayrıca, yönetmelik taslağına göre binaların kullanım amacı ve yükseklik sınıfına (BYS) göre farklı performans hedefleri tanımlanıyor. Ekonomik baskılar altında bile can güvenliğini tehlikeye atmadan asgari performans hedeflerinin belirli teknik şartlar altında tercih edilmesini sağlayarak güçlendirmenin yaygınlaştırılması amaçlanıyor.