Elektrik dağıtımında verilerin entegre yönetimini hedefleyen MASS projesi, akıllı şebeke dönüşümünü desteklemek üzere ölçüm sistemlerini uçtan uca akıllı bir yapıya dönüştürmeyi amaçlıyor. EP.D.K. tarafından belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda uygulanacak süreçte, Türkiye genelinde adım adım ilerleyen çalışmalar, mevcut geleneksel sayaçların akıllı sayaçlarla değiştirilmesini önceliklendirmektedir.
Plan doğrultusunda en tasarruflu yöntemle daha çok sayıda sayacın dönüşümü hedefleniyor. 10 yıllık muayene süresi dolmuş ve yıllık tüketimi 10 megavatsaatin üzerinde olan sayaçlar ile sayaç panosunda en az 4 sayaç bulunan noktalar öncelikli olarak ele alınacak. Ayrıca yeni binalarda da sayaç panosundaki adetler 4 ve üzerinde ise tüm sayaçların akıllı sisteme geçmesi zorunlu tutuluyor. Dağıtım şebekesinin izlenmesi amacıyla belirlenen noktalar da akıllı sayaçlarla yenilenerek kesinti ve gerilim kalitesi takibi güçlendirilecek.
Mevcut sayaçların akıllı sayaçlarla değiştirilmesi süreci dağıtım şirketleri tarafından yürütülüyor ve kapsam genişledikçe uygulamanın hız kazandığı görülüyor.
50 milyonu aşkın abone için kademeli dönüşüm hedefi Massa kapsamında Türkiye genelindeki abonelerin sayacının akıllı hale getirilmesi planlanıyor. İlk aşamada yeni bağlantılar akıllı sayaçla kurulacak, mevcut aboneler için ise muayene süresi doldukça dönüştürme yapılacak. Bir panodaki sayaçların %70’i süresini doldurduğunda, panodaki tüm sayaçlar akıllı sisteme geçiş yapacak. Sanayi ve ticari abonelerin yıllık tüketimi 10 megavatsaatin üzerinde olan sayaçları da 1 Ocak 2028’e kadar dönüşüm programına dahil edilecek.
2026 sonuna kadar yaklaşık 6 milyon sayacın sisteme entegre olması ve 2028 başında tüm sayaçların tamamen yerli yazılımla uyumlu akıllı sisteme geçmesi hedefleniyor. Hedefimiz güçlü, esnek ve şeffaf bir elektrik altyapısı olarak ifade ediliyor.
AA muhabirinin görüştüğü EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, akıllı sayaç uygulamasını yalnızca teknik bir dönüşüm olarak görmediklerini, aynı zamanda tüketici odaklı enerji yönetimi çerçevesinde hayata geçirildiğini vurguluyor. Dijitalleşmenin, tüketicilerin tüketim alışkanlıklarını daha bilinçli yönetebilmesini sağladığını ve dağıtım şebekesinin hizmet kalitesini artırdığını belirtiyor. Ayrıca bedelsiz akıllı sayaç dönüşümünün hız kazanması için kayıp-kaçakla mücadelede önemli bir katkı olduğuna dikkat çekiyor.
“Anlık veri takibiyle maliyetler düşecek” diyen ELDER Başkanı Barış Erdeniz de, akıllı sayaçların tüketiciden ek ücret alınmaksızın kullanıma sunulacağını belirtiyor. Dağıtım 2.0 vizyonuyla uyumlu olarak, veriye dayalı yönetim ve tüketicinin piyasa süreçlerine aktif katılımını destekleyen bir dönüşüm sürecinin parçası olarak görüyor.
Erdeniz, anlık veriye dayalı izleme sayesinde tüketim profillerinin şeffaflaşacağını ve bununla enerji tasarrufu ile faturaların azaltılmasına olanak sağlanacağını belirtiyor. Ayrıca mevcut şebekenin tek yönlü akıştan çift yönlü akışa geçiş sürecinin kademeli olarak ve yatırım yapılmasıyla mümkün olduğunu vurguluyor.
Birlikte yürütülen yatırımlar ile akıllı şebeke adım adım güçlendirilecek ve süreç, arıza ve kalite sorunlarının hızlı tespitiyle işletme verimliliğini artıracak. Sonuç olarak, Türkiye ölçeğinde kayıp-kaçakta dahi iyileşme, enerji tasarrufuyla milyarlarca liralık potansiyel değer yaratacak.