Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS), kontrollü şekilde atmosfere girip Güney Pasifik’e düşürülene dek, Rusya yeni bir vizyonla gündeme geliyor. Roscosmos, ISS’in Rus segmentini tamamen terk etmek yerine, bazı modülleri ayırarak kendi bağımsız yörünge istasyonunun temel taşını kurmayı hedefliyor. Bu yaklaşım, mevcut yapı sürdüğü sürece bileşenleri koruma ve yeni kısımlarla güçlendirme fikrini içeriyor.
İnsiyatifin ayrıntıları, 2028 yılına kadar Roscosmos’un astronotları ISS’te tutma kararıyla paralel ilerliyor. Ardından odağın ROSS adlı projeye kaydırılması bekleniyor. Başlıca plan, 2027’den itibaren yeni modüllerin fırlatılmasıydı; fakat Bilimsel ve Teknik Konsey’in onayı, mevcut modüllerin varlığını sürdürerek çekirdek yapı etrafında ek bileşenler eklenmesini öne çıkarıyor. 2030 sonrasında ISS’ten ayrılacak şekilde ROSS’un kademeli genişlemesi hedefleniyor.
Yeni istasyon ISS’in yerini alabilir başlığıyla öne çıkan bu revizyon, son dönemde Rusya’nın uzay programında yaşanan zorlukların bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Ukrayna işgali sonrası ortaya çıkan jeopolitik baskılar, uluslararası uzay iş birliklerini ve bütçeyi ciddi şekilde etkiledi. Moskova’nın daha önce 2024 sonrası ISS’ten çekilme tehdidi dillendirilmiş olsa da, bu mesaj 2028’e kadar destek sözüne dönüştü.
İptal edilmeye çalışılan tek taraf ise Rus segmentinin teknik durumudur. 2019’da Zvezda modülünde hava kaçağı tespit edildiği duyuruldu; 2000 yılında fırlatılan bu modülde hava kaybı zamanla artış gösterdi. Haziran’da NASA, Zvezda’da tespit edilen basınç sinyali nedeniyle Axiom-4 görevinin ertelenmesi gerektiğini bildirdi. Yıllardan bu yana yörüngede olan ISS, radyasyon, mikrometeorit etkileri yanında içeride biriken bakteri ve genel aşınmayla da karşı karşıya. Bu nedenle, Roscosmos’un “yeniden kullanma” planı, mühendislik ve güvenlik açısından uygulanabilirliğini derinlemesine tartıştırıyor.
Sonuç olarak, ISS’in ömrünün daraldığı bir dönemde eski ve sorunlu modüllerle yeni bir istasyon kurma fikri için maliyet avantajı arayışı olsa da, uygulamanın önündeki teknik ve güvenlik engelleri hâlâ belirleyici görünüyor.