Geçen yıl Demre’deki Aziz Nikolaos Kilisesi’nde yürütülen kazılar, lahit olarak adlandırılan eski mezar taşıyla uluslararası ilgi çekti. Orta Çağ depremi ve tsunami sonrası alüvyonla gözlerden kaybolan kilisenin zemininin altında, Aziz Nikolaos’a ait olabileceği düşünülen lahit bulundu; ancak açılmadan muhafaza edildi. Bu sene ilerleyen çalışmalarla birlikte, Ayvaz yazılı Kütahya fincanı kırıntıları gibi küçük buluntular da ekip tarafından kayda geçirildi.
Çalışmaların başında Doç. Dr. Ebru Fatma Fındık’ın liderliğindeki ekip, 2024 yılında keşfedilen lahitin ulusal ve uluslararası basında geniş yankı uyandırmasına zemin hazırladı. Ekip bugün de bu araştırmayı sürdürüyor; mezarın Aziz Nikolaos’a işaret edebileceğini düşündüren bulgular yüzeyin ötesinde derin katmanlarda inceleniyor.
DÜNYANIN EN PRESTİJLİ ARKEOLOJİK ALANLARINDAN BİRİ olarak nitelendirilen çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın desteklediği Geleceğe Miras Projesi kapsamında 2025 yılında planlanan programlarla devam ediyor. Doç. Dr. Fındık, bütçe, ekip oluşumu ve güvenlik gibi unsurları titizlikle yöneterek bölgedeki kazı geleneğini sürdürdüklerini belirtiyor. Sistematik çalışma prensibinin, bilimsel sonuçlarla bölge tarihine katkı sağlama noktasında hayati olduğunun altını çiziyor.
ORTA ÇAĞ ZEMİNİ ALÜVYON ALTINDA Myra Nehri’nin taşkınlarıyla oluşan yaklaşık 6 metre uzunluğundaki alüvyon tabakasının kaldırılması, bu alanda çalışanlar için büyük bir mühendislik gerektiriyor. Fındık, zemin katmanlarına ulaşmak için dikkatli ve planlı bir kazı yöntemi gerektiğini ifade ediyor. 2025 yılında kilisenin kuzeydoğusunda, Aziz Nikolaos’un şifa dağıtan figürüyle ilişkilendirildiği düşünülen inkübasyon alanı olarak adlandırılan mekânlarda çalışmalar sürüyor. Tonozlu bir mekanda ilerledikçe, selin neden olduğu duvar çatlaklarıyla karşılaşıldı.
KORUMA-UYGULAMA PROJESİ ve KİLİSEDE JEORADAR ÇALIŞMASI YAPILDI kapsamında, 2025 yılında kilisenin özgün duvar resimlerinin korunması için bir dizi adım planlandı. İklim değişikliğinin getirileri ve olası zararları engellemek amacıyla çalışmalar başlatılırken, yer altı görüntülemesine yönelik jeoradar çalışmaları da tamamlandı ve sonuçlar 2026 planlarının şekillenmesinde etkili olacak.
KAZILARDA KÜÇÜK BULUNTULAR üzerine odaklanan ekip, depo ve ofis alanlarında yoğunlaşarak elde ettikleri bulguları ekim ayında iki uluslararası konferansta paylaştı. Mimari unsurlar, duvar resimleri ve seramikler ile özellikle sikkeler üzerinden yürütülen çalışmalar, katmanların tarihlenmesi açısından önemli veriler sundu. Lahdin bilimsel dergide yayımlanması amacıyla yapılan çalışmalar, paylaşılacak bulguların uluslararası arenada yankı bulmasını sağlayacak.
UNESCO ve NOEL BABA İmagesi ile bağlantılı olarak Aziz Nikolaos Kilisesi’nin UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girebilmesi için yürütülen hazırlıklar sürüyor. Lozanlı bir figür olarak bilinen NoeI Baba’nın hikâyesi, kilisenin duvarlarını süsleyen freskler ve Roma Dönemi lahitinin bulunduğu yerleçler üzerinden gün yüzüne çıkıyor. Kilisenin mevcut durumu, her yıl binlerce Ortodoks hacı ve turistin ziyaretiyle canlı bir kültürel merak noktası olarak değerlendiriliyor.
