Fethiye Kültür Evi, Fethiye’nin kültürel mirasını bir araya getirerek uzun süren hayalin gerçeğe dönüştüğü bir merkez olarak inşa edildi. Bursa Kent Müzesi ve Bursa Sağlık Müzesi deneyimlerini paylaşan Dr. Ceyhun İrgil ile Doç. Dr. Emel İrgil ailesinin, memleketlerine olan bağlarını 30 yıl boyunca Türk Edebiyatı ve basılı eser koleksiyonunu Fethiye Belediyesi’ne bağışlama fikriyle pekiştirmesiyle başladı. 2021 yılında belediye meclisinin oy birliğiyle onaylanan projenin uygulaması 2022’de hız kazandı ve 2025’te tamamlandı. Bu süreçte Kaymakamlık, Müze Müdürlüğü, FETAV, ADD, ÇYDD, FEFSAD, FTSO gibi çok sayıda STK, belediyeler ve yerel medya ile derin iş birlikleri kuruldu. FKE için 2024 yılında Yunus Nadi Parkı ve anıtının hayata geçirilmesiyle somut adımlar atıldı.
Restorasyon süreci devam ederken özel olarak tasarlanan vitrinler ve kütüphaneler Bursa’da üretilip Fethiye’ye getirildi. Süheyla Kaplan ve ailesinin yaptırdığı kütüphanelerin montajı tamamlandıktan sonra, Dr. İrgil ailesinin Türk Edebiyatı koleksiyonuna ait kitaplar, gazete arşivleri ve belgeler, Cumhuriyet Gazetesi’nde uzun yıllar görev yapmış yazar ve dil bilimci Sami Karaören ile Olgun ailesinin Osman Şevki Olgun koleksiyonları ve Beşkaza Gazetesi bağışlarıyla zenginleşti. Fethiye Belediyesi öncülüğünde, Fethiyeliler ve ülke genelinden gelen bağışlar titizlikle tasnif edilip onarıldı. İki yıl boyunca süren tasnif ve uygulama süreci, pek çok gönüllünün maddi ve manevi desteğiyle yürütüldü.
Cumhuriyet Gazetesi’nin 1924’ten günümüze uzanan nadir ve kıymetli koleksiyonu sonunda Nadir Nadi ve Yunus Nadi tarafından Fethiyelilere armağan edildi. Olgun Ailesi ile İlik Ailesi’nin koleksiyonları onarılarak tasnif edildi; Mine Kırıkkanat’ın kitaplarını imzalarkenki ifadesi, bu koleksiyonların canlı bir hafıza olarak yaşatıldığını gösteriyor. Kent Belleği, Kütüphane ve Kitap Müzesi kavramı, Fethiye Belediyesi tarihinde bir ilk olarak, kent belleği ve kütüphane ile kitap müzesini tek çatıda toplayacak biçimde tasarlandı. Başkan Alim Karaca, bu üç bunyayı bir araya getirerek Fethiye’nin ortak kültür mirasını güçlendirmeyi hedefledi.
60 Yıllık Hayal ve Emeğin Sonuçları ile başlayan bu yolculuk, 1965 yılında başlayan bir hayalin bugün somut bir miras olarak yükselişi olarak özetlenebilir. Karaca, bu projenin gençlere ve sanatseverlere yeni bir halka evi sunacağını ifade ederken, “ülkenin edebiyat müzelerinin sayısının artması gerekirken, bu proje kitap müzesinin Türkiye’de ilk olma özelliğini taşıyor” sözleriyle vizyonunu pekiştirdi. Bu koleksiyonlar, köklerine geri dönerek genç nesillere ülke tarihinin zengin mirasını sunma amacı taşıyor.
ASIRLIK CUMHURİYET ARŞİVİ olarak restore edilen Cumhuriyet Gazetesi koleksiyonu, Yunus Nadi Abalıoğlu tarafından kurulduğundan bu yana Fethiye’yle köprü kuran bir armağan olarak değerlendiriliyor. 2018’de Muğla’ya taşınan bu koleksiyon, 2 Eylül 2025’e dek Fethiye’ye dönüş hazırlıklarının tamamlanmasıyla yeniden burada sergilenmeye başlandı. Başkan Karaca ve ekip, bu koleksiyonun kalıcı olarak korunması için özel bir sergi alanı oluşturdu: Fethiye Kültür Evi Kitap Müzesi bünyesinde, kentli ve ziyaretçiler için değerli bir miras olması hedefleniyor.
