Temmuz ayında Ankaralı sinemaseverler, Sovyet sinemasının derinliklerine açılan kapıyı Mülkiye Açık Hava Film Gösterimleri aracılığıyla aralamaya devam ediyor. Gösterimler, Mülkiyeliler Birliği ve Ankara Rus Evi iş birliğiyle 17 Ağustos’ta başlayıp Eylül sonuna dek Pazar akşamları Mülkiyeliler Birliği bahçesinde sürüyor. İlk bölümde melankolik komedinin usta ismi Georgiy Daneliya’nın seçkisiyle yol alınmıştı; bu kez karşımıza çıkan ikinci bölümde, sinema tarihinin cesur ve direniş dolu sayfaları Ankara seyircisiyle buluşacak.
Sovyet Filmcileri ve Sansür başlıklı ikinci seçki, sansüre karşı direnen entelektüel üretimin izlerini sürüyor. Ankaralılar, Andrey Tarkovski, Karen Şahnazarov, Aleksey German, Elem Klimov ve Viktor Sokolov’un filmlerini bu etkinlikte izleyebilecekler. Gösterimler ücretsiz ve kamusal nitelik taşıyor; her film öncesinde yönetmenler, dönem ve eserler üzerine konuklarla söyleşi imkanı da sunuluyor.
ÜCRETSİZ VE KAMUYA AÇIK olan bu gösterimler, sinemanın sadece bir sanat değildir, aynı zamanda ifade özgürlüğünün de bir aracı olduğuna vurgu yapıyor. İlk gösterimde, ünlü yönetmen Andrey Tarkovski’nin 1966 yapımı “Andrei Rublev”i izleyiciyle buluşturulacak. Telif hakları konusunda senarist Sabah Duru’nun destek verdiği gösterimin öncesinde ise SineFilozofi Dergisi Editörü Dr. Fırat Osmanoğulları ile Dr. Öğr. Üyesi Başaran Ayar eşliğinde film üzerine bir söyleşi gerçekleştirilecek. Film, Sovyet idari iktidarın katı sansürüne maruz kalmış; “aşırı natüralizm”, “tarih dışı” ve “anti-patriotik” gerekçelerle yıllarca yasaklanmış olsa da, 1971’de Cannes başarısı sonrası gösterime girebilmiştir.
GENÇLİK BUNALIMI VE BÜROKRASİ ELEŞTİRİSİ bölümünde, Mikhail Gorbaçov’un Perestroyka döneminin simge filmlerinden sayılan ve Karen Şahnazarov’un 1986 tarihli “Kuryer” adlı yapımı 24 Ağustos Pazar günü, yazar Ahmet Ümit’in katılımıyla gösterilecektir. 1985’te Gorki Film Stüdyosu’na sunulan ve “ideolojik nedenlerle” reddedilen bu filmin senaryosu, 1986’da Mosfilm’den onay almıştır; eser, Sovyet gençliğinin bunalımlarını ve bürokrasiye yönelik eleştirileri aktarır.
SANAT YAŞAMI SANSÜRLE GEÇTİ
Aleksey Germanın “Kahraman mı Hain mi” başlıklı eseri 7 Eylül Pazar günü gösterilecek. Gösterim öncesi Prof. Dr. Erel Tellal ve Rus Evi Ankara Başkanı Doç. Dr. Alexander Sotniçenko ile film üzerine bir söyleşi yapılacak. İçerik olarak, bir Partizan müfrezesine katılan eski bir askerin hikayesi, Sovyet kahramanlık anlatısını zedelediği için yıllarca raflarda bekletilmiş; ancak 1986’da gösterime girebilmiştir.
İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NI ELE ALIYOR bölüm, savaşın dehşetini yücelten yaklaşımı sorgulayan eserler taşıyor. “Gel ve Gör” adlı başyapıt, 14 Eylül Pazar günü sinema salonlarında yerini alacak. Yönetmen Elem Klimov’un bu proje için gösterdiği kararlılık, “aşırı natüralist” ve savaşı yüceltmediği yönündeki eleştiriler nedeniyle yıllar süren bir süreci gerektirmiştir. Gösterim öncesinde SineFilozofi Dergisi Editör Yardımcısı Ece Yirmibeş’in de katılımıyla bir söyleşi gerçekleştirilecek.
SERT SANSÜRE MARUZ KALDI
Viktor Sokolov’un 1965 tarihli “Arkadaşlar ve Yıllar” adlı filmi Türkiye’de ilk kez gösterilecek. Resmî makamlar tarafından “sert sansüre” maruz kalan ve birçok sahnesi kesilen bu film, orijinal halinde Sovyet toplumunun gündelik yaşamını trajikomik bir dille ele almasıyla dikkat çekiyor.