Son yıllarda teknolojik cihazların hayatımızdaki yeri hızla artarken, göz sağlığı üzerindeki etkileri de giderek daha fazla önem kazanıyor. Uzmanlar, özellikle dijital ekranlara uzun süre bakmanın göz sağlığını olumsuz etkilediğine dikkat çekiyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Çağrı Yiğit, dijital ekranlara aşırı maruziyetin artık ‘çağın hastalığı’ haline gelen dijital göz yorgunluğuna neden olduğunu belirtiyor ve bu durumun hem yetişkinlerde hem de çocuklarda ciddi göz sorunlarına yol açtığını vurguluyor.
Pandemi döneminde artan evden çalışma ve uzaktan eğitim uygulamalarıyla birlikte, özellikle çocuklarda miyop gelişiminin hızlandığını, erişkinlerde ise göz kuruluğu, odaklanma güçlüğü, baş ağrısı ve şaşılık gibi problemlerin daha sık görüldüğünü belirten uzman, ekran karşısında bilinçli göz kırpma refleksinin önemine işaret ediyor. Özellikle 20 dakika boyunca bir odak noktasından uzaklaşmayı ve 20 saniye boyunca uzak bir noktaya bakmayı öneren 20-20-20 kuralı gibi basit tedbirlerle bu şikâyetlerin önemli ölçüde azaltılabileceğine dikkat çekiyor.
“DİJİTAL GÖZ YORGUNLUĞU ÇAĞIMIZIN HASTALIĞI”
Göz sorunlarındaki artışa dikkat çeken Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Çağrı Yiğit, şu ifadeleri kullanıyor: “Dijital göz yorgunluğu, günümüzde hızla artan bir sağlık sorunu. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte otomasyon ve yazılım kullanımının artması, sürekli ekran başında kalmamıza neden oluyor. Akıllı telefonlar, tabletler ve bilgisayarlar hayatımızın vazgeçilmezleri haline gelirken, bu cihazlara maruz kalma süreleri de uzuyor. Bu durum, sadece vücut sağlığımızı değil, göz sağlığımızı da ciddi şekilde etkiliyor. Günümüzde, toplumda sıkça karşılaşılan bu sorun, literatürde ‘Computer Vision Syndrome’ olarak adlandırılıyor.”
“MAVİ IŞIK RETİNAYA ZARAR VERİYOR, GÖZ KURULUĞUNA YOL AÇIYOR”
Uzman, uzun süreli ekran kullanımının gözlerde ciddi etkiler yaratabildiğine dikkat çekiyor: “Polikliniğimize başvuran hastaların büyük bir kısmında göz yanması, batma, huzursuzluk, baş ağrısı, yakın görme güçlüğü ve duruş bozuklukları gibi şikâyetleri gözlemliyoruz. Dijital göz yorgunluğunun en önemli nedenlerinden biri, ekranlardan yansıyan özellikle mavi ışığın retina üzerinde oksidatif hasar oluşturmasıdır. Bu hasar, gözde yorgunluk ve yakına uyum bozukluklarını tetiklerken, gözyaşı film tabakasında azalmaya ve göz kuruluğu belirtilerine yol açar.” Ayrıca, uzman, bu sorunları hafifletmek için çeşitli önlemler alınabileceğini, gerekirse göz damlaları ve ilaç tedavilerinin de kullanılabildiğini belirtiyor.
“EKRANA SIK BAKMA ŞAŞILIĞA DA YOL AÇIYOR”
Uzman, ekran maruziyetinin azaltılmasının önemine vurgu yaparak şunları söylüyor: “Yapılan bilimsel çalışmalar, bilinçli göz kırpma refleksinin, göz kuruluğunu yaklaşık %60 oranında azalttığını göstermiştir. Bu nedenle, ekran başında iken göz kırpma sıklığını bilinçli olarak artırmalıyız. Ayrıca, 20-20-20 kuralını uygulayarak, her 20 dakikada bir 20 saniye boyunca uzak bir noktaya bakmak, gözlerinizi rahatlatacaktır. Ekranın göz seviyesinden yaklaşık 40-50 santimetre uzaklıkta olması ve çok yakın mesafelerde kullanılmaması, göz sağlığını korumak için oldukça önemlidir. Yakına odaklanmak, akomodasyon ve binoküler görme sorunlarını tetikleyerek gizli şaşılıkların ortaya çıkmasına neden olabilir.”
“MİYOP PANDEMİSİ OLUŞTU”
Uzman, duruşun bile göz kuruluğu ve diğer sorunların önlenmesinde etkili olduğunu belirtiyor: “Düzenli ve doğru duruş, gözleri koruyan en önemli faktörlerden biridir. Dik oturmak ve ekranları yaklaşık 40-50 santimetre uzaklıkta, göz seviyesinden biraz aşağıda konumlandırmak, dijital göz yorgunluğunu azaltır. Ayrıca, ekran kullanımını sınırlayarak ve suni gözyaşı damlaları kullanarak, göz yüzeyini nemli tutmak ve kuruluk şikayetlerini minimuma indirmek mümkündür. Özellikle COVID-19 döneminde, evden çalışma ve çocukların uzaktan eğitim almasıyla birlikte, kuru göz ve miyop vakalarında artış gözlemlendi. Uzmanlar, bu durumu ‘Miyop Pandemisi’ olarak adlandırıyor.”
“EKRAN MARUZİYETİNİ ÖZELLİKLE ÇOCUKLARIMIZDA MİNİMUMA İNDİRMEMİZ GEREKİYOR”
Çocuklu ailelere seslenen Op. Dr. Yiğit, şu önemli uyarılarda bulunuyor: “Çocuklarımızda, erken yaşta ekran maruziyetini en aza indirmek, onların göz sağlığını korumak açısından çok önemlidir. Gün içinde telefon ve tablet kullanımını kısıtlamalı ve kontrollü kullanımlarını sağlamalıyız. Gelişen teknolojinin hayatımızda zorunlu hale gelmesine rağmen, dikkatli ve bilinçli kullanım, hem miyop gelişimini engeller hem de dijital göz yorgunluğunun erken belirtilerinin ortaya çıkmasını önler. Çocuklarımıza uygun mesafelerden ekran kullanımı alışkanlığı kazandırmak, bu sorunların önüne geçmek adına en etkili yöntemdir.”