Piliç eti sektöründe bilgi paylaşımı yoluyla rekabeti bozduğu iddia edilen uygulamalara ilişkin yürütülen soruşturma sonucunda Rekabet Kurulu, dev markalara toplam 3.7 milyar TL tutarında idari para cezası uygulanmasına karar verdi. Son dönemde tavuk eti talebindeki artışa rağmen üretimdeki yükseliş ihracattaki kayıplarla dengelenemedi ve bu durum fiyatların uzun süre yatay seyretmesine yol açtı. Talebe dayalı baskının varlığı, özellikle ortak bilgi paylaşımı yönünde hareketi tetikledi ve bu doğrultuda incelemeler sonucunda uygun görülen yaptırımlar uygulanmaya başlandı.
Tüketici korunması ön planda Karar gereği üretici ve tedarikçi konumundaki firmalar, fiyat listelerini alıcılarına ilettikleri anda yürürlüğe koymak zorunda olacaklar. Bu sayede, satıcı ile alıcı arasında fiyatlar konusunda önceden paylaşılan hassas bilgiler üzerinden kurulan rekabet bozan mekanizmanın önü alınmış olacak. Alınan tedbirler, sektörün gelecek işleyişini de doğrudan etkileyebilir ve rekabetçi fiyat oluşumunu güçlendirmeyi hedefliyor.
Uzlaşma yoluna giden bazı firmalar için toplamda yaklaşık 1 milyar TL tutarında idari para cezası uygulanmıştır. Beypiliç, Bolez, Keskinoğlu, Lezita ve Şenpiliç, yüzde 25 indirimli cezalar kapsamında sorumluluklarını kabul etmişlerdir. Soruşturmanın bu tarafında ayrıca şu ifadeler yer almıştır: “Beş teşebbüs, rekabete hassas bilgi değişiminin tarafı olduklarını ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerini kabul etmişlerdir.”
Diğer taraflar olan Akpiliç, Aspiliç, Bakpiliç, Banvit, Bupiliç, Erpiliç, Gedik ve Hastavuk’a ise yaklaşık 2.7 milyar TL tutarında ceza kesildi. Böylece beyaz et sektöründeki soruşturma kapsamında verilen idari para cezalarının toplamı 3.7 milyar TL’ye ulaştı. Uygulanan tedbirlerle birlikte sektördeki alışkanlıkların köklü biçimde değişmesi öngörülüyor.
Rekor ceza Banvit’e olarak kayda geçerken, ceza dağılımı şu şekilde sıralanmıştır: Banvit 947 milyon TL, Erpiliç 817 milyon TL, Gedik 419 milyon TL, Bupiliç 130 milyon TL, Aspiliç 118 milyon TL, Hastavuk 109 milyon TL, Bakpiliç 105 milyon TL ve Akpiliç 29 milyon TL. Uzlaşma kapsamında ise Şenpiliç 358 milyon TL, Lezita 278 milyon TL, Beypiliç 245 milyon TL, Keskinoğlu 108 milyon TL ve Bolez 41.2 milyon TL olarak listelenmiştir.
Kişi başı tüketim ve piyasa etkileri Türkiye genelinde tavuk eti üretiminde yılın ilk yarısında yaklaşık yüzde 14 artış kaydedilmiştir. Kırmızı etteki hızlı fiyat artışları talebin tavuk etine yönelmesine zemin hazırlamış, bu süreçte ihracata getirilen kısıtlamalar bazı pazarlarda kayıplara yol açmıştır. Sonuç olarak üretimin bir kısmı stok yüzeyinde birikmiş ve bu da fiyatlarda kısa süreli yatay hareketlere neden olmuştur. Ancak paylaşılan bilgilerle rekabetin bozulabileceği endişesi sürmekte ve bu nedenle fiyatların yeniden yükselebileceği değerlendirilmektedir.
Piliç kilo fiyatları genel olarak 70 TL civarında seyrederken, bazı kesim alanlarında 50–60 TL aralığına kadar gerileyebilmektedir. Türkiye’nin kişi başına düşen tavuk eti tüketimi yaklaşık 25 kg olup Avrupa Birliği ortalamasına (yaklaşık 27 kg) yaklaşıyor.